Het gezamenlijke balanstotaal van de twaalf grootste banken in Nederland nam in twee jaar tijd met circa 6% toe tot €2.486 miljard. ING blijft met €1.054 miljard veruit de grootste. Binnen de verder stabiele rangorde is er wel een opvallende verschuiving: ASN Bank is dit jaar groter dan NWB Bank.
Welke bank is de grootste van Nederland? Een interessante vraag, waarbij men zich kan afvragen naar welke maatstaf gekeken moet worden voor een zo helder mogelijk antwoord.
Het balanstotaal - het totaal van alle bezittingen van een onderneming - is daarbij een betrouwbare indicator. Zoals elk jaar dook de redactie van Banken.nl in de jaarverslagen van de grootste Nederlandse banken en ‘maakte de balans op’.
Aan de top blijft het beeld onveranderd. Met een balanstotaal van €1.054 miljard (+8%) staat ING wederom fier bovenaan, goed voor 42% van het totaal. Rabobank volgt op afstand met €639 miljard (+4%) en een aandeel van 26%. ABN AMRO maakt van de drie de grootste sprong: het balanstotaal steeg met 9% naar €413 miljard, deels door de afronding van de overname van het Duitse Hauck Aufhäuser Lampe. Daarmee klimt het marktaandeel van ABN van 16% naar 17%.
Samen zijn de drie grootbanken goed voor 85% van de totale activa van de twaalf onderzochte banken - een concentratie die in Europa haar weerga nauwelijks kent.
Onder die top verschuift dit jaar wél iets. BNG Bank behoudt met €116 miljard de vierde plek, maar kwam daarmee per saldo niet verder dan het niveau van 2023 en kromp tegenover het afgelopen jaar zelfs fors.
NWB Bank zag zijn balanstotaal met 4% dalen naar €73 miljard. Beide banken richten zich op maatschappelijke instellingen - gemeenten, woningcorporaties en zorginstellingen - en hebben geen particuliere klanten.
Het is daarbij belangrijk te benadrukken dat een krimpend balanstotaal niet per se duidt op een verslechterde prestatie. Het kan ook het gevolg zijn van risicoreductie, een efficiëntere bedrijfsvoering of een strategische keuze om de afhankelijkheid van kortetermijnfinanciering te verminderen.
Tegelijkertijd creëert die terugloop ruimte voor ASN Bank, dat met €77 miljard (+8%) NWB voorbijstreeft en naar de vijfde plaats klimt. Het contrast is opvallend: terwijl publieke-sectorbanken krimpen, laten consument- en challengerbanken juist groei zien.
Dat patroon zet zich verderop in de lijst voort. NN Bank (€26 miljard) en NIBC (€22 miljard) blijven stabiel, maar Achmea Bank is opnieuw de opvallendste stijger: een groei van 31% naar €21 miljard, vooral dankzij een verdere toename van de uitstaande hypotheken. Van Lanschot Kempen en Triodos Bank komen beide op €18 miljard uit, waarbij Triodos (+13%) duidelijk harder groeide dan Van Lanschot (+6%).
Relatief gezien blijft bunq de hardste groeier: het balanstotaal van de online bank steeg met 29% naar €9 miljard. Samen vertegenwoordigen de zes kleinste banken - NN Bank, NIBC, Achmea, Van Lanschot, Triodos en bunq - ‘slechts’ 5% van de Nederlandse bancaire markt.
Een kanttekening bij de vergelijking: Aegon/Knab, eerder nog goed voor €18 miljard, valt na zijn overname buiten dit onderzoek, waardoor het nu om twaalf in plaats van dertien banken gaat. Gecorrigeerd voor dat wegvallen ligt de onderliggende groei van het totale balanstotaal eerder rond 6,5% dan de circa 6% die de ruwe optelsom oplevert.