Financieel vangnet rond eigen woning van ondernemers vaak onvoldoende
Ondernemers wonen vaker in een koopwoning dan werknemers in loondienst, hebben gemiddeld een grotere woning en zijn vaker tevreden over hun woonsituatie. Toch is de financiële bescherming rond hun eigen huis vaak minder goed geregeld. Bijna de helft van de ondernemers met een hypotheek op een woning tot 450.000 euro heeft bijvoorbeeld geen Nationale Hypotheek Garantie. Dat blijkt uit een analyse van ABN AMRO op basis van het Woononderzoek Nederland 2024.
Bijna driekwart van de ondernemers woont in een koopwoning. Onder werknemers in loondienst is dat 64%. Het beeld dat zelfstandigen moeilijker een hypotheek kunnen krijgen, komt daarmee niet helemaal overeen met de praktijk. Bovendien is het voor ondernemers de afgelopen jaren eenvoudiger geworden om een hypotheek met NHG af te sluiten: ongeveer twee derde van de hypotheekaanbieders accepteert een aanvraag inmiddels al na twaalf maanden ondernemerschap.
Ook de omvang van de woning verschilt. Van de ondernemers met een zelfstandige woning heeft 41% een woonoppervlak van minimaal 150 vierkante meter; bij huishoudens in loondienst is dat 21%. Die ruimere huisvesting vertaalt zich ook in meer tevredenheid: 45% van de ondernemers is zeer tevreden over de eigen woning, tegenover 34% van de werknemers.
Wat de betaalbaarheid betreft, zijn de verschillen beperkt. Van de ondernemers met een koopwoning zegt 5,8% moeite te hebben met het betalen van de maandlasten; onder werknemers in loondienst is dat 5,3%.
Minder financiële bescherming
De grootste verschillen zitten volgens ABN AMRO in de financiële vangnetten rond de woning. Van de ondernemers met een hypotheek op een woning met een WOZ-waarde tot 450.000 euro heeft 46% geen NHG. Bij huishoudens in loondienst is dat 33%.
Ook op andere vlakken hebben zelfstandigen minder vaak financiële bescherming geregeld. Ruim een derde ziet de eigen woning als pensioenvoorziening, terwijl 27% niets heeft geregeld voor het geval van arbeidsongeschiktheid. Dat blijkt uit de Zelfstandigen Enquête Arbeid 2025 van TNO en CBS.
Voor werknemers zijn dergelijke voorzieningen veelal automatisch geregeld via de verplichte WIA-verzekering en het pensioen dat via de werkgever wordt opgebouwd. Ondernemers zijn daar zelf verantwoordelijk voor.
NHG kan ook een belangrijk vangnet vormen. Bij bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid, werkloosheid of een scheiding kan een betalingsregeling worden aangepast om te voorkomen dat iemand de woning moet verlaten. Als een gedwongen verkoop toch noodzakelijk is en er een restschuld overblijft, kan die onder voorwaarden worden kwijtgescholden.
Volgens Siri Mauer (Head of Consumer Clients bij ABN AMRO) onderschatten ondernemers soms de financiële risico’s voor hun privésituatie. “Ondernemers steken al hun energie in de zaak. Het huis voelt als een veilige basis en vaak zelfs als pensioenpot. Zolang het bedrijf goed draait, lijkt er niets aan de hand. Maar een zakelijke tegenslag raakt direct het thuisfront als er geen vangnet onder de woning ligt.”
Woning en onderneming samen bekijken
ABN AMRO pleit er daarom voor om bij financiële beslissingen niet alleen naar de onderneming te kijken, maar ook naar de privésituatie. De financiële positie van ondernemers en hun gezin is immers nauw verbonden met die van hun bedrijf. Dat speelt niet alleen bij het aanvragen van een hypotheek, maar ook bij latere beslissingen over bijvoorbeeld een verbouwing, verduurzaming of verhuizing.
Volgens Mauer gaat het in gesprekken met ondernemers vaak vooral over de zakelijke cijfers, terwijl de woonsituatie onderbelicht blijft.
“Aan tafel gaat het bijna altijd over de zakelijke cijfers, zelden over het huis. Dat is een gemiste kans. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering kun je op elk moment nog regelen, NHG niet meer. Vangnetten zoals NHG moet je op tijd inbouwen, bij het afsluiten van de hypotheek. Het doel is dat het thuisfront net zoveel bescherming krijgt als het bedrijf, zodat het huis niet in gevaar komt bij zakelijke tegelslag.”
De analyse van ABN AMRO is gebaseerd op het Woononderzoek Nederland 2024 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het CBS. Het onderzoek omvat ruim 41.000 huishoudens. Voor de cijfers over pensioen en arbeidsongeschiktheid is gebruikgemaakt van de Zelfstandigen Enquête Arbeid 2025 van TNO en CBS.
