Leaders in Finance AI Event 2026: ‘AI is an existential force’
Op 4 juni vond voor de tweede keer het Leaders in Finance AI Event plaats, ditmaal in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Leiders uit de financiële sector, bestuurders en AI-professionals kwamen samen om te verkennen hoe AI, na een experimentele fase van pilots en proof-of-concepts, succesvol kan worden geïmplementeerd en opgeschaald binnen organisaties.
Tijdens deze editie stond onder de noemer van de vier P’s – Platforms, Processes & People: Powering AI at Scale – vooral de realisatie en opschaling van AI centraal. De ontwikkeling van AI en AI-tools gaat razendsnel. Daarom werd uitgebreid stilgestaan bij de vraag hoe organisaties zich moeten herinrichten voor een wereld waarin AI een steeds grotere – en mogelijk dominante – rol speelt.
FOBO
Het programma, vakkundig gemodereerd door Irene Rompa, bood een breed scala aan inzichten en presentaties. Rompa introduceerde de veelzeggende afkorting ‘FOBO’, die ze had opgepikt in Silicon Valley: Fear Of Becoming Obsolete. De term illustreert hoe mensen vaak ambivalent staan tegenover technologie waarvan ze de impact nog niet volledig kunnen overzien.
Die ambivalentie kwam ook naar voren in de keynote van Yorick Naeff (ABN AMRO), die sprak over een “mind-boggling development” van AI. Volgens hem gaat de ontwikkeling zo snel dat we nauwelijks kunnen voorspellen wat de toekomst brengt en welke rol de mens daarin zal spelen. Hij stelde dat AI nu al de traditionele lagen binnen banken verstoort en dat organisaties zich moeten voorbereiden op interactie met “agents instead of clients”.
Naeff benadrukte daarnaast het belang van data als fundament onder AI – met name voor ‘agentic AI’. “Great AI starts with great data.” Naast transparantie noemde hij connectiviteit en vertrouwen als essentiële voorwaarden, waarbij hij opmerkte dat vertrouwen niet hetzelfde is als loyaliteit. De jonge digitale generatie stapt volgens hem moeiteloos over naar een andere bank als de voorwaarden daar beter zijn.
Frans van Bruggen (AI Researcher) ging vervolgens dieper in op de vraag welke rol de mens zal spelen in het AI-tijdperk. “How can AI and humans work together?”, stelde hij. Hij ziet vooral kansen in werk waarbij typisch menselijke eigenschappen centraal staan, zoals strategisch en creatief denken, menselijke interactie en compliance.
De dialoog tussen Onur Can Koltukcu (DNB) en Cyprian Smits (Rabobank) richtte zich op regelgeving en verantwoordelijkheden. Op de vraag of regelgeving innovatie belemmert, erkenden beiden dat dit enigszins vertragend kan werken. “It does slow down a bit, but not at the same time”, aldus Smits.
Paranoia als strategie
De bijdrage van Duco van Lanschot, oprichter van Duna, was uitgesproken en prikkelend. Hij schetste de sfeer in Silicon Valley, waar volgens hem een combinatie heerst van goudkoorts en angst om overbodig te worden. Een “gezonde mate van paranoia” is volgens Van Lanschot dan ook “the right state to be in right now”. Organisaties moeten alert blijven om niet achterop te raken.
AI-gedreven dreigingen rond identiteitsverificatie – zoals deepfake-video’s, synthetische bedrijven en AI-gegenereerde documenten – nemen snel toe en worden door criminelen steeds effectiever ingezet. “They flow like water.” Bedrijven moeten zich hier actief tegen wapenen. “Defence has to be AI-native.”
In het daaropvolgende interview met Sheila Gemin (sabbatical ING) stond de spanning tussen technologie, risicobeheer en de menselijke factor centraal. Volgens haar ligt de nadruk momenteel te veel op technologie. “Maar wat willen we er daadwerkelijk mee bereiken?” Hoe gebruiken we AI op een zinvolle manier en hoe schalen we die toepassingen verantwoord op?
Hybrid approach
Na de koffiepauze liet Kyriakos Fistos (SAS) zien hoe organisaties AI kunnen benaderen via een ‘hybrid approach’. Daarbij wordt AI ingebed in een breder systeem van processen en governance. Cruciaal zijn duidelijke regels en verantwoordelijkheden, evenals continu testen, monitoren, rapporteren en verbeteren.
Hans van den Heuvel (EY) ging in op de vraag hoe vertrouwen in AI-output kan worden vergroot en welke rol bestaande (legacy) code daarbij speelt. Door AI-ondersteund werk te structureren in cycli met verifieerbare uitkomsten, neemt de controle toe. Dat versterkt volgens hem het vertrouwen in AI-toepassingen binnen de financiële dienstverlening.
Praktijkvoorbeelden werden vervolgens gedeeld door Bira Thanabalasingam (Yellowtail) en Frederique Grift (Nationale-Nederlanden). Thanabalasingam schetste vanuit historisch perspectief hoe innovaties zich steeds sneller opvolgen – “snel, sneller, snelst” – en benadrukte de noodzaak om mee te bewegen: “We have to adopt, we have to adapt.”
Grift pleitte voor het opzetten van een team van zogeheten ‘business translators’: professionals die de brug slaan tussen businessbehoeften en technische realisatie. Hun rol is om scherp te definiëren wat een organisatie nodig heeft en dit te vertalen naar concrete oplossingen. Haar advies: “Start experimenting, develop it and implement it.”
Copernicaanse verschuiving
Het programma werd afgesloten door Roland van der Vorst (Rabobank), die de AI-ontwikkeling in een breder, filosofisch perspectief plaatste. “AI is an existential force”, stelde hij. Volgens Van der Vorst zet AI de wereld op zijn kop, vergelijkbaar met de Copernicaanse revolutie.
Hij benadrukte het verschil tussen AI en menselijke intelligentie. Waar AI uitblinkt in analyse, logica en rekenkracht, zijn mensen sterker in creativiteit, empathie en ruimtelijk inzicht. Dat verschil zal volgens hem grote gevolgen hebben voor de aard van werk, al is nog niet volledig duidelijk hoe dat eruit zal zien.
Zijn betoog eindigde met een treffende vergelijking: de gemiddelde automobilist die sterk leunt op rijhulpsystemen versus een Formule 1-coureur die technologie actief verkent en beheerst. In het eerste geval kan afhankelijkheid leiden tot gemakzucht – “you become dumber using AI this way” – terwijl actief experimenteren juist leidt tot verdieping: “you become smarter using AI this way”.
Zijn advies is helder en pragmatisch: benut zowel analytische als creatieve vermogens optimaal. “That would be the right thing to do.”
Het event maakte duidelijk hoe snel AI zich ontwikkelt en hoe diep de technologie inmiddels is doorgedrongen in de financiële sector en de samenleving als geheel. Een rode draad was dat het tempo van opschaling uiteindelijk wordt bepaald door de mate van controle en beheersing.
Het Leaders in Finance AI Event werd mede mogelijk gemaakt door EY, Yellowtail, SAS, Lepaya en de Nederlandse Vereniging van Banken.
