Rubrik: AI vraagt om nieuwe spelregels voor cyberweerbaarheid
Aanvallers hebben door AI minder tijd en kennis nodig, terwijl AI-agents binnen organisaties steeds meer toegang krijgen tot data en systemen. Volgens Rubrik vraagt dat om nieuwe spelregels voor cyberweerbaarheid: een aanpak die organisaties beschermt vóór, tijdens en na een incident - en die net zo snel werkt als de agents zelf.
Cybersecurity rustte decennialang op één aanname: aanvallers hebben tijd nodig om een systeem binnen te dringen en schade aan te richten. Die tijd gaf securityteams de kans om meldingen te onderzoeken en in te grijpen.
Volgens Rubrik doorbreekt AI die aanname. Aanvallen worden sneller en groter, en komen binnen bereik van criminelen met beperkte technische kennis. Op 24 september waarschuwden het Nationaal Cyber Security Centrum, de inlichtingendiensten en andere overheidsdiensten al in een gezamenlijk statement dat AI de dreiging van cyberaanvallen versnelt en vergroot.
Sneller dan een mens kan reageren
Die versnelling komt doordat AI twee van de grootste beperkingen voor cybercriminelen wegneemt: tijd en expertise. Werk waar een gespecialiseerd team vroeger dagen mee bezig was, doet één persoon met AI nu in enkele minuten.
Hoe klein het venster is geworden, blijkt uit onderzoek van CrowdStrike. De gemiddelde breakout time – de tijd die een aanvaller na de eerste inbraak nodig heeft om zich verder door het netwerk te bewegen – daalde het afgelopen jaar naar 29 minuten. De snelste gemeten doorbraak duurde 27 seconden. In zo’n tijdsbestek schiet een menselijke reactie vaak tekort.
De dreiging komt bovendien niet alleen van buiten. Ook binnen organisaties werkt AI steeds zelfstandiger: AI-agents schrijven code, voeren processen uit, raadplegen data en communiceren met systemen. Anders dan medewerkers doen ze dat onafgebroken en met alle rechten die ze hebben gekregen.
Voor IT- en securityverantwoordelijken verschuift daarmee de vraag. Het gaat niet meer alleen om het voorkomen van een aanval, maar ook om wat autonome systemen in de eigen omgeving mogen doen – en hoe snel een ongewenste actie is terug te draaien.
Herstel als verdediging
Om organisaties voor te bereiden op zowel aanvallers als hun eigen agents, formuleert Rubrik drie spelregels voor cyberweerbaarheid. De eerste: bescherm data, identiteit en AI als één geheel. Dat betekent niet alleen apparaten en netwerken beveiligen, maar ook de agents die toegang hebben tot kritieke systemen.
De tweede is werken op machinesnelheid. Organisaties moeten een incident sneller kunnen opsporen, indammen en herstellen dan een aanvaller of een onverwacht handelende AI-agent het kan laten escaleren.
De derde maakt herstel een actief onderdeel van de verdediging. Organisaties moeten vooraf weten welke data en systemen schoon zijn en welke identiteiten te vertrouwen zijn. Ook moet vastliggen hoe ze kritieke processen gecontroleerd herstellen.
“Het traditionele securitymodel ging ervan uit dat teams de tijd hadden om een incident te begrijpen en erop te reageren”, zegt Filip Verloy (Field CTO EMEA & APJ bij Rubrik). “Aanvallers en autonome agents opereren op machinesnelheid. Organisaties moeten verder kijken dan preventie alleen en voorbereid zijn om met vertrouwen in te grijpen, te herstellen en terug te keren naar een veilige situatie wanneer data, identiteiten of AI-systemen zijn gecompromitteerd.”
