Vincent Gaudel (LexisNexis) over de opkomt van de ‘scamdemic’
Cybercriminaliteit ontwikkelt zich sneller dan ooit. Banken, financiële instellingen en toezichthouders worden geconfronteerd met steeds geavanceerdere vormen van digitale fraude. In de marge van het Leaders in Finance AML Event in Amsterdam spraken we met Vincent Gaudel, Financial Crime Compliance Expert bij LexisNexis Risk Solutions.
Binnen die organisatie vervult Gaudel een bijzondere rol, die hijzelf omschrijft als die van een “regelgevende Swiss Army knife”. Vanuit zijn achtergrond in compliance en regelgeving vertaalt hij nieuwe wettelijke eisen naar praktische toepassingen. Hij vormt de schakel tussen regelgeving, klantbehoeften en technologische innovatie.
Gaudel noemt de strijd tegen cybercriminaliteit een van de grootste uitdagingen voor de financiële sector. Hij spreekt zelfs van een wereldwijde fraude-epidemie. Of zoals hij tijdens het interview stelt: “We are no longer talking about a pandemic, but about a scamdemic.” Die uitspraak onderstreept volgens hem de enorme schaal waarop online oplichting tegenwoordig plaatsvindt.
Van cyberaanvallen naar financiële oplichting
Cybercriminaliteit kent volgens Gaudel verschillende verschijningsvormen. Sommige aanvallen zijn politiek of geopolitiek gemotiveerd, terwijl andere uitsluitend gericht zijn op financieel gewin. Binnen die laatste categorie nemen scams een steeds prominentere plaats in. Investeringsfraude, romantische oplichting en phishing zijn inmiddels dagelijkse kost voor veel financiële instellingen.
Over de omvang van het probleem zegt hij: “Scams have become one of the biggest criminal industries in the world.” Daardoor verschuift de aandacht binnen de financiële sector steeds meer van traditionele witwasbestrijding naar fraudepreventie.
Kunstmatige intelligentie verandert het speelveld
Een belangrijke versneller van deze ontwikkeling is kunstmatige intelligentie. Criminelen zetten AI in om overtuigende berichten, telefoongesprekken en nepidentiteiten te creëren. Nieuwe technieken kunnen zij vrijwel onmiddellijk testen en verbeteren. Gaudel wijst op een belangrijk voordeel dat criminelen daarbij hebben: “Criminals don’t have to worry about governance, regulation or ethics.”
Financiële instellingen zetten dezelfde technologie juist in om verdachte patronen te herkennen en klanten te beschermen. Zo ontstaat een voortdurende technologische wedloop tussen aanvallers en verdedigers.
Preventie is belangrijker dan opsporing
Een opvallend punt dat Gaudel benadrukt, is dat banken vaak zicht hebben op het moment waarop een scam plaatsvindt. Zodra een slachtoffer geld overmaakt, wordt die transactie zichtbaar binnen het financiële systeem. Daardoor ontstaat een kans om direct in te grijpen. Of zoals Gaudel zegt: “This is one of the few crimes where you actually see the crime happening in real time.”
Volgens hem moet de focus daarom sterker liggen op het voorkomen van fraude dan op uitsluitend opsporing achteraf.
Samenwerking is essentieel
Een rode draad door het interview is het belang van samenwerking. Criminelen opereren wereldwijd en maken gebruik van verschillende banken, platforms en bedrijven. Individuele organisaties beschikken daardoor vaak slechts over een klein deel van de benodigde informatie.
Daarom pleit Gaudel voor meer gegevensdeling tussen organisaties: “We need to break down the silos.” Volgens hem worden verdachte patronen pas echt zichtbaar wanneer organisaties hun kennis en data met elkaar verbinden.
Bewustwording bij consumenten
Naast technologie en samenwerking blijft bewustwording een belangrijk aandachtspunt. Veel mensen realiseren zich onvoldoende hoe professioneel moderne fraudeurs te werk gaan. Vrijwel iedereen kan slachtoffer worden van een goed uitgevoerde scam.
Gaudel vertelt in die context dat zijn eigen vader slachtoffer werd van een scam. Hoewel het geld uiteindelijk kon worden teruggevorderd, liet de ervaring zien hoe overtuigend oplichters tegenwoordig opereren.
Daarom is het belangrijk dat burgers leren hoe fraudeurs te werk gaan en welke signalen op een mogelijke scam wijzen. Banken waarschuwen hun klanten al regelmatig, maar volgens Gaudel zijn verdere inspanningen noodzakelijk. Hij maakt zich sterk voor bewustwording en educatie: “Education is one of the strongest tools we have.”
De verborgen werkelijkheid achter scams
Gaudel wijst ook op een minder bekend aspect van online fraude: de organisatie achter veel scamoperaties. Volgens hem gaat het vaak om professionele criminele netwerken die vanuit grote complexen opereren, vooral in delen van Zuidoost-Azië.
Deze netwerken zijn volgens hem nauw verbonden met mensenhandel. “There are victims on both sides of the phone,” zegt hij. Niet alleen mensen die worden opgelicht zijn slachtoffer; ook veel personen die onder dwang in deze fraudecomplexen werken, bevinden zich in een kwetsbare positie.
Vooruitblik op de toekomst
Ondanks de omvang van de uitdaging is Gaudel voorzichtig optimistisch. Hij ziet steeds meer initiatieven ontstaan waarin banken, technologiebedrijven, opsporingsdiensten en toezichthouders gezamenlijk optrekken tegen financiële criminaliteit.
Voor de komende jaren verwacht hij dat AI een steeds grotere rol speelt, zowel aan de kant van criminelen als bij de verdedigers. Daarnaast worden vraagstukken rond privacy, datasoevereiniteit en internationale wetgeving belangrijker. De grote uitdaging is om effectieve samenwerking mogelijk te maken zonder de bescherming van persoonsgegevens uit het oog te verliezen.
Een mondiale uitdaging
Volgens Vincent Gaudel zijn cybercriminaliteit en digitale oplichting uitgegroeid tot een mondiale uitdaging die alleen kan worden aangepakt door technologie, samenwerking en bewustwording te combineren. Zijn belangrijkste boodschap vat hij samen in een eenvoudige maar krachtige oproep: organisaties moeten meer samenwerken, consumenten beter informeren en blijven investeren in innovatie om criminelen een stap voor te blijven.
Zijn boodschap is daarom duidelijk: “The fight against scams cannot be won by one organisation alone,” aldus Gaudel. Die conclusie vormt de kern van zijn visie op de toekomst van fraudebestrijding.
