ECB laat publiek meebeslissen over ontwerp nieuwe eurobiljetten
De Europese Centrale Bank heeft tien mogelijke ontwerpen voor de volgende generatie eurobiljetten gepresenteerd, verdeeld over de thema’s ‘Europese cultuur’ en ‘rivieren en vogels’. Tot en met 21 september kan het publiek via een online enquête meestemmen. Doorslaggevend is die stem niet: de ECB weegt haar mede naast het oordeel van een vakjury en een technische studie, en neemt pas eind dit jaar een definitief besluit.
Wie de tien voorstellen naast elkaar legt, ziet meteen hoe ver de opties uiteenlopen: aan de ene kant historische boegbeelden als Leonardo da Vinci en Maria Callas, aan de andere kant een rotskruiper en een ijsvogel tegen de achtergrond van Europese instellingen. Dat contrast typeert de publieksraadpleging die de ECB deze week opende, al is de esthetische voorkeur voor de centrale bank niet de kern van de zaak.
De vernieuwing van de eurobiljetten dient in de eerste plaats om vervalsers voor te blijven, met een nieuw ontwerp als aanleiding om ook de technische echtheidskenmerken te vervangen.
Cultuur tegenover natuur
Het eerste thema, Europese cultuur, draait om zes historische figuren, oplopend qua coupure: de Grieks-Amerikaanse operazangeres Maria Callas, de Duitse componist Ludwig van Beethoven, de Pools-Franse wetenschapper Marie Curie, de Spaanse schrijver Miguel de Cervantes, de Italiaanse uitvinder Leonardo da Vinci en de Oostenrijks-Hongaarse vredesactiviste Bertha von Suttner.
Op de achterkant staat telkens een verwijzing naar hun werk – bij Curie bijvoorbeeld een school, bij Beethoven een koor.
Drie van de zes ontwerpen in dit thema zijn van Nederlandse makelij: Studio Joost Grootens uit Amsterdam ontwierp de biljetten met Curie, Cervantes en Von Suttner. Bij een van die ontwerpen staat als toelichting dat het “kan worden opgevat als een reflectie op hoe cultuur tot stand komt”.
Publieksstem is niet doorslaggevend
De ECB benadrukt dat het populairste ontwerp niet automatisch in productie gaat. De uitkomst van de enquête geldt als een sleutelfactor, maar telt mee naast het oordeel van een vakjury en een technische studie die de haalbaarheid en veiligheidskenmerken beoordeelt. De centrale bank houdt nadrukkelijk het laatste woord, en het uiteindelijke ontwerp kan na selectie nog worden aangepast.
Ook De Nederlandsche Bank roept in dit stadium op de enquête in te vullen, die tot en met 21 september openstaat. Eind 2026 neemt de ECB het definitieve besluit over welk thema en ontwerp de nieuwe generatie eurobiljetten gaat vormen.
Strijd tegen valsemunters
De aanleiding voor de vernieuwing ligt niet bij esthetiek maar bij veiligheid: met het nieuwe ontwerp krijgen de biljetten ook verbeterde echtheidskenmerken, bedoeld om valsemunters voor te blijven. Een doorstart voor het €500-biljet zit er niet in – die coupure werd al in 2019 uit productie gehaald omdat vooral criminelen er gebruik van maakten, al blijven bestaande €500-biljetten hun waarde behouden.
Het is de eerste keer sinds de facelift van 2013 dat de eurobiljetten wezenlijk op de schop gaan; de allereerste biljetten, met bruggen en poorten, zijn in omloop sinds de introductie van de euro in 2002. Waar de ontwerpwedstrijd voor de nieuwe eurobiljetten vorig jaar van start ging, ligt de daadwerkelijke introductie nog verder vooruit: gezien de gebruikelijke productie- en aanpassingstijd na een definitief besluit wordt die niet eerder dan begin jaren dertig verwacht.
