NVB en publieke partners brengen 14 witwasroutes in kaart
Banken en publieke partners als De Nederlandsche Bank, FIU Nederland, FIOD en Politie hebben een nieuwe Financial Crime Threat Assessment opgeleverd: een gezamenlijke analyse van de actuele dreigingen rond financiële criminaliteit. Het rapport identificeert 14 categorieën van modi operandi waarmee crimineel geld in het Nederlandse financiële systeem terechtkomt.
De analyse, een actualisering van de eerste Financial Crime Threat Assessment (FCTA) uit 2024, schetst een beeld van het Nederlandse landschap voor financiële criminaliteit in het vierde kwartaal van 2025 en het eerste kwartaal van 2026. Naast klassieke routes als witwassen via contant geld, vastgoed, gokken en handel komen ook nieuwere fenomenen aan bod, waaronder witwassen via virtual assets, sanctieontwijking en misbruik van vennootschappelijke structuren.
Zeven van de 14 categorieën zijn in deep-dives verder uitgewerkt – naast de genoemde thema’s gaat het onder meer om witwassen via professional facilitators, terrorismefinanciering en kapitaalmarktproducten.
Voor de analyse zijn ruim 560 bronnen geraadpleegd, gecombineerd met expertbijdragen uit publieke en private hoek. Naast de in het persbericht genoemde partijen leverden ook ABN AMRO, ASN Bank, ING, Rabobank, Triodos, de Autoriteit Persoonsgegevens, het Openbaar Ministerie en de ministeries van Financiën en Justitie input. Bij de extractie en clustering van bronnen is AI ingezet, waarna experts de uitkomsten handmatig hebben gevalideerd.
Publieke en vertrouwelijke versie
De FCTA bestaat uit twee delen. De publieke versie geeft een overzicht van de belangrijkste dreigingen voor Nederland. De vertrouwelijke versie, alleen toegankelijk voor banken en deelnemers, vertaalt die dreigingen door naar concrete risicofactoren, red flags en datapunten die banken kunnen toepassen in hun systematische integriteitsrisicoanalyse, modelkalibratie en transactiemonitoring.
De NVB benadrukt dat het rapport geen eindpunt is, maar een basis biedt voor toepassing binnen individuele banken. Banken kunnen de inzichten vertalen naar hun eigen klantportefeuille. Het rapport reikt daarnaast handvatten aan voor een proportionele aanpak waarbij capaciteit gericht wordt ingezet op de gebieden met de grootste risico’s, en minder waar dat kan.
Dat laatste punt sluit aan bij een bredere wens van de sector. Door witwasrisico’s gerichter te beoordelen, hoeven banken hun klanten minder vaak om aanvullende informatie te vragen wanneer het risicoprofiel daar geen aanleiding toe geeft. De minister van Financiën noemde de FCTA in een Kamerbrief van mei 2025 al een best practice voor sectorspecifieke risicogebaseerde aanpak.
Bekijk de FCTA hier.
