Nieuwe training richt zich op menselijk gedrag in risicomanagement
Risicomanagement in de financiële dienstverlening is gebouwd op modellen, cijfers en frameworks. Toch ondermijnt één parameter keer op keer zelfs het beste technische werk: menselijk gedrag. Het bepaalt hoe we signalen waarnemen, onzekerheid interpreteren en handelen onder druk. Daarom verdient gedragsrisico een explicitere plaats in governance, besluitvorming en risico-advies.
Die behoefte werd onlangs duidelijk tijdens de Leaders in Finance Risk Lunch, waar een presentatie van Jost Sieweke en Julia Vitte (beiden van de VU Amsterdam) over dit onderwerp met opvallende energie werd ontvangen. Chief Risk Officers van verschillende financiële instellingen zetten de discussie voort rond bekende dilemma’s: waarom waarschuwingen niet worden opgevolgd, waarom risico’s niet op tijd escaleren en hoe blinde vlekken ontstaan, zelfs in ervaren teams.
Dit momentum heeft geleid tot een nieuwe peer-to-peer training van de Leaders in Finance Academy, in samenwerking met de Risk and Crisis Management Knowledge Hub van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU): Psychology of Risk – Human Behavior in Risk Management.
Menselijk gedrag als strategische parameter
"De meeste leidinggevenden denken dat hun risicobeslissingen puur rationeel zijn, maar onderzoek toont aan dat ons oordeelsvermogen diepgaand wordt gevormd door de omgeving waarin we leven", legt Jost Sieweke (Associate Professor of Strategic Leadership aan de VU) uit. "Een leider die zijn of haar carrière begon tijdens een marktcrash zal gedurende een periode een conservatievere risicobereidheid hebben. Dit zijn geen zachte factoren; het zijn meetbare drijfveren van strategische beslissingen."
"Het grootste risico dat ik in organisaties zie is niet een gebrekkig model, maar meer dat mensen die de fout zien maar zwijgen", voegt Julia Vitte (Co-Director van de Risk and Crisis Management Knowledge Hub) toe. "Wanneer de informatie er was, de signalen er waren, maar de cultuur het makkelijker maakte om mee te gaan dan om je uit te spreken. Deze training geeft deelnemers de taal en de tools om dat patroon te doorbreken en de voorwaarden te creëren waarin uitdaging wordt verwacht, niet bestraft."
De training gebruikt het Risk Triple-Loop Framework als diagnostisch instrument. Dit framework kijkt verder dan technische risico’s en omvat cognitieve valkuilen en sociale en culturele dynamieken die risicosignalen vervormen. Deelnemers leren veelvoorkomende denkfouten in hun eigen en andermans risico-oordelen te herkennen, vooral onder tijdsdruk en bij hoge inzet. De training maakt ook de culturele en machtsdynamieken zichtbaar die voorkomen dat signalen doorkomen, zoals angst voor escalatie en de normalisering van afwijkingen.
"Jost brengt het wetenschappelijke bewijs voor waarom zelfs de meest ervaren leiders in voorspelbare valkuilen trappen, zoals confirmation bias", vervolgt Vitte. "Ik breng mijn ervaring mee in het zien van precies hoe die valkuilen zich afspelen in echte risicocomités. Samen creëren we een continue loop tussen het ‘waarom’ en het ‘hoe’: Jost legt de verborgen mechanismen van oordeelsvorming uit, en ik vertaal dat naar concrete interventies die deelnemers kunnen toepassen."
Leren met en van andere risk professionals
"Dit is nadrukkelijk geen lezing", benadrukt Maarten Bolk namens Leaders in Finance Academy. "Het programma combineert diagnose, peer-to-peer leren en actie. Deelnemers ontvangen een praktisch ‘menu’ van gedragsinterventies om veelvoorkomende biases aan te pakken. In subgroepen oefenen ze gesprekken in een AI-simulatie die ter plekke wordt getraind met input uit de discussies. De sessie eindigt met een korte pre-mortem voor de eigen organisatie van deelnemers en één concrete verandering die ze binnen enkele weken kunnen implementeren."
De training is ontworpen voor mid-level en senior non-financial risk professionals in de financiële sector. Geïnteresseerden kunnen voor meer informatie en registratie hier terecht.
