De Nederlandsche Bank heeft tussen maart en augustus 86 ton goud uit New York en Ottawa naar Londen verplaatst, een operatie van ruim €10 miljard. Het aandeel van de Nederlandse goudvoorraad in New York daalde daarmee van bijna een derde naar 18,5%. DNB spreekt van crisisparaatheid en risicospreiding.
De operatie verliep grotendeels op papier. Van het goud in New York verkocht De Nederlandsche Bank 59 ton, om met de opbrengst dezelfde hoeveelheid in Londen terug te kopen. Daarnaast ging 27 ton fysiek van New York en Ottawa naar de eigen kluis in Zeist, vanwaar een even grote hoeveelheid goud van internationale marktstandaard naar Londen vertrok.
Nederland bezit in totaal 612,4 ton goud, eind 2025 gewaardeerd op €72,2 miljard. Iets meer dan de helft daarvan lag in Noord-Amerika; ruim een kwart van die voorraad is nu weg. De Bank of England beheert inmiddels bijna een derde van het Nederlandse goud, New York en Ottawa elk 18,5% en de rest ligt in Zeist. Voor maart was New York nog de grootste buitenlandse bewaarplaats.
Waarom Londen
DNB noemt Londen het belangrijkste handelscentrum voor fysiek goud. Volgens Bloomberg beheert de Bank of England meer dan $780 miljard aan edelmetaal voor andere centrale banken, en wisselt er wekelijks voor honderden miljarden aan goud van eigenaar. Wie daar goud aanhoudt, kan het in een crisis snel verkopen of zijn reserves aanvullen. Het goud in New York en Ottawa is volgens DNB “minder direct inzetbaar”.
“We versterken onze crisisparaatheid”, stelt de centrale bank. Daarnaast wil DNB haar risico’s beter spreiden: er lag naar eigen zeggen te veel goud in de Verenigde Staten. President Olaf Sleijpen gaat ervan uit dat het goud nooit hoeft te worden ingezet. “Toch is het nodig dat we onze weerbaarheid en paraatheid versterken.”
Van geen plannen naar 86 ton
Eind maart klonk het nog anders. Bij de toelichting op de jaarrekening zei Sleijpen dat DNB geen plannen had om het Amerikaanse goud terug te halen. “We hebben geen reden om te twijfelen aan de solide afspraken die we met de VS, het VK en Canada hebben gemaakt over de opslag en beveiliging van het goud.” Vijf maanden later ligt er 86 ton minder in Noord-Amerika.
Een verband met het beleid van president Trump ontkent DNB. “Wereldwijd neemt de onrust toe. In dat verband moet je deze stap zien. Het is niet toegespitst op één land”, aldus een woordvoerder. Wel waarschuwde de centrale bank eerder dat de VS het Nederlandse betalingsverkeer eenvoudig zou kunnen stilleggen, en pleitte ze meermaals voor minder afhankelijkheid van de Verenigde Staten.
Marktkenners lezen er meer in. “Het is duidelijk een signaal aan president Donald Trump”, zegt Paul Buitink (directeur bij goudhandelaar Holland Gold) tegen het FD. “Als je je zo gedraagt als hij, met sancties en heffingen, en voortdurend je bondgenoten bruskeert, dan zijn er consequenties.”
Emeritus hoogleraar Sylvester Eijffinger ziet vooral een logische aanpassing. “Er is nogal wat veranderd in de wereld. Dat je voor een andere geografische allocatie gaat is goed te begrijpen.” Dat DNB in maart zweeg over haar plannen, vindt hij verstandig. “Als een belangrijke Europese centrale bank dit doet, kan het invloed hebben op de prijs. Die disruptie wil je voorkomen.”
Nederland volgt Frankrijk, Duitsland twijfelt nog
Nederland is niet het eerste land dat zijn goud uit de VS haalt. De Franse centrale bank verkocht tussen juli 2025 en januari van dit jaar al haar Amerikaanse goud en kocht met de opbrengst een vergelijkbare hoeveelheid in Europa.
In Duitsland, na de VS de grootste goudbezitter ter wereld, zwelt de discussie aan. Zo’n €164 miljard aan Duitse reserves ligt bij de Federal Reserve in New York. Voormalig Bundesbank-onderzoekshoofd Emanuel Mönch noemde het opslaan van goud in het Amerika van Trump te risicovol en de belangenorganisatie van belastingbetalers eiste in een brandbrief aan de Bondsdag dat het goud wordt teruggehaald. Critici waarschuwen juist dat weghalen de spanningen verergert.
De verschuiving beperkt zich niet tot goud. Pensioenfonds ABP bouwde zijn portefeuille Amerikaanse staatsobligaties in 2025 met €10 miljard af en verplaatste het kapitaal grotendeels naar Duitse en Nederlandse leningen. Deskundigen spreken van een bredere ‘sell America’-beweging, waarin institutionele beleggers hun blootstelling aan de VS kritischer toetsen op weerbaarheid.
DNB zelf houdt het op een technische afweging. “Door een groter deel van de goudvoorraad in Londen aan te houden, is de functie van goud als vertrouwensanker versterkt”, schrijft de bank. Dat anker ligt voortaan grotendeels in Europa.