Terugblik op een jaar vol fintech-events
Wat een enerverend jaar is het tot nu toe. De afgelopen maanden had ik het genoegen om een aantal evenementen in de financiële sector bij te wonen, in Amsterdam, Berlijn, Monaco, Düsseldorf en Frankfurt. Naast het weerzien met bekenden en het ontmoeten van nieuwe mensen heb ik inmiddels een goed beeld van wat de sector de komende jaren bezighoudt. Er gaat veel aandacht uit naar AI, maar de echte verandering zou weleens uit een andere hoek kunnen komen.
Van experimenteren met AI naar implementatie
AI verschuift duidelijk van experimenteren naar implementeren. Tijdens Money20/20, FIBE, Frankfurt Digital Finance, FundForum en TradeTech draaiden veel workshops en keynotes om de vraag hoe agentic AI daadwerkelijk processen binnen banken en in het betalingsverkeer kan automatiseren.
De verwachtingen zijn vooral hoog als het gaat om efficiënter handelen, fraudedetectie, risicomanagement en compliance. Het doel is duidelijk: forse productiviteitswinst. Tegelijkertijd is er nog geen enkele financiële instelling bereid om de machine volledig zelfstandig te laten opereren. Voorlopig blijft die beloofde efficiëntiewinst dus vooral een belofte.
Hoewel AI op het podium van al deze evenementen centraal stond, ging het in persoonlijke gesprekken op de beursvloer al snel over tokenisatie. In mijn vele gesprekken met professionals uit de financiële sector bespraken we hoe digital-native producten een compleet nieuwe infrastructuur nodig hebben – en daarmee voor wezenlijke veranderingen in de sector zullen zorgen.
De meeste mensen beseffen dat dit gevolgen zal hebben voor de manier waarop zij hun werk doen, en zelfs voor de omschrijving van hun functie. De sector is inmiddels grotendeels verder dan de vraag of digitale assets ertoe doen. De discussie gaat nu over de praktische toepassing ervan.
Zelf heb ik nog altijd mijn twijfels over cryptomunten, maar de technologie die dankzij de cryptohype is ontwikkeld, wordt steeds geschikter voor institutionele toepassingen. Financiële instellingen mogen de cryptowereld eigenlijk dankbaar zijn voor de volumes en stresstests van de afgelopen jaren. Daardoor weten we inmiddels waar de grenzen liggen, waar de infrastructuur robuust is en waar er nog werk verricht moet worden.
Het management van iedere onderneming die op welke manier dan ook met ‘securities’ te maken heeft, zal zijn bedrijfsmodel tegen het licht moeten houden.
De infrastructuur opnieuw opbouwen
Wat mij opvalt, is dat deze ontwikkeling veel breder is dan alleen tokenisatie. De financiële sector richt zich ook op het opnieuw opbouwen van de infrastructuur onder de producten.
Getokeniseerde effecten, digitaal geld, nieuwe betaalrails en API-gedreven diensten maken allemaal deel uit van dezelfde, grotere beweging. AI kan de werkwijze van financiële instellingen veranderen, maar het is de nieuwe infrastructuur die zal bepalen wat financiële instellingen daadwerkelijk kunnen aanbieden én hoe die producten door het systeem bewegen.
Nadat de term een tijdje van de radar was verdwenen, hoorde ik tot mijn verbazing dit voorjaar ook weer een aantal keer open banking. Tijdens Money20/20, The Banking Scene, FIBE en Frankfurt Digital Finance brachten zowel sprekers als deelnemers het onderwerp opnieuw ter sprake. Daarbij werd benadrukt dat retailers inmiddels serieus naar ‘embedded finance’ kijken, in veel gevallen gedreven door marketing in plaats van door de IT- of financiële afdeling.
We hebben inmiddels een compleet nieuwe generatie jongere particuliere beleggers, met één of meerdere beleggingsapps op hun smartphone, die openstaan voor een breed scala aan beleggingen en financiële producten. Banken en andere financiële instellingen hebben zowel de kans als de verantwoordelijkheid om deze groep naar duurzame en betrouwbare financiële producten te begeleiden.
Vanuit mijn perspectief heeft crypto een gesprek op gang gebracht met een doelgroep die traditionele financiële dienstverleners anders waarschijnlijk niet hadden bereikt.
“De doelgroepen van de toekomst waar de groei zit zullen jonger en hoger opgeleid zijn.” Vooral in vermogensbeheer zal dit voor een grote verschuiving zorgen. Deze nieuwe doelgroepen vragen om een compleet andere benadering en een nieuwe distributie-infrastructuur. ‘Digital first’ is vermogensbeheer nu al aan het inhalen. De distributie-infrastructuur van de toekomst wordt vandaag gebouwd.
Samenwerking tussen banken en fintechs
Het woord ‘disruptie’ heeft plaatsgemaakt voor ‘partnership’. Ik verwacht dat steeds meer fintechs zullen worden overgenomen door traditionele financiële instellingen.
De traditionele financiële wereld beschikt over het volume en de distributiekracht die nodig zijn om echt op te schalen. Juist die massa is nodig om businesscases uiteindelijk rendabel te maken.
Misschien is dit opnieuw een aanwijzing dat de fintechsector een nieuwe fase ingaat. De eerste jaren draaiden om het bewijs dat financiële dienstverlening anders kon worden georganiseerd. De volgende fase draait om integratie, distributie, geloofwaardigheid op het gebied van regelgeving en schaal.
Met andere woorden: minder disruptie omwille van de disruptie en meer industrialisering van innovaties die daadwerkelijk werken. Het draait nu om volume.
Regelgeving als concurrentievoordeel
Iets anders wat mij is opgevallen, is de veranderende houding ten opzichte van toezichthouders. Op deze Europese evenementen waren toezichthouders nadrukkelijk aanwezig. Als je tijd met hen doorbrengt, realiseer je je opnieuw dat het professionals zijn met dezelfde passie voor de sector als oprichters, influencers en andere actieve spelers in de markt.
Regelgeving wordt niet langer uitsluitend gezien als een kwestie van compliance, maar ook als een concurrentiefactor. Financiële dienstverleners willen tegenwoordig een vergunning in Amsterdam of Berlijn verkrijgen om aan investeerders, klanten en institutionele zakenpartners te laten zien dat zij de vereiste due diligence kunnen doorstaan.
Positie van Europa
Op al deze conferenties vormden het Europese concurrentievermogen en de Europese soevereiniteit overkoepelende thema’s onder sprekers en deelnemers.
Het rapport dat Mario Draghi in 2024 schreef, is zeker niet vergeten. Integendeel: er wordt nog altijd veelvuldig uit geciteerd en naar verwezen. Niet alleen in de context van actuele initiatieven, zoals het in euro’s luidende stablecoinproject van Qivalis, maar ook in discussies over het versterken van de Europese kapitaalmarkten en over de vraag hoe we de ‘gemiddelde Europese consument die zijn geld het liefst op een spaarrekening zet’ kunnen veranderen in een actieve belegger die economische innovatie financiert.
Tijdens evenementen als Frankfurt Digital Finance, Money20/20 en FIBE spraken deelnemers over de noodzaak van een betalingsinfrastructuur van Europese oorsprong. Wero was een belangrijke stap, maar er is duidelijk behoefte aan verdere ‘euroficatie’.
En misschien komen al deze trends hier samen. AI, tokenisatie, embedded finance, nieuwe distributievormen en regelgeving zijn geen losstaande ontwikkelingen. Ze hebben allemaal infrastructuur nodig.
Steeds vaker draait de vraag niet alleen om wie het volgende financiële product bouwt, maar ook om wie eigenaar is van en controle heeft over de infrastructuur waarop dat product draait. Voor Europa maakt dat infrastructuur niet alleen tot een technologisch vraagstuk, maar ook tot een kwestie van concurrentievermogen en soevereiniteit.
Na reizen naar Berlijn, Monaco, Frankfurt, Düsseldorf en Amsterdam, vele rondes over beursvloeren en uren op ongemakkelijke stoelen, is mijn conclusie dat het Europese fintech-ecosysteem nog altijd bruisend, levendig en innovatiegericht is. Misschien is het iets minder ‘disruptief’ dan voorheen, maar het is absoluut klaar voor de toekomst.
Ik ben benieuwd wat de evenementen na de zomerstop zullen brengen. Tot ziens bij de volgende!
Een artikel van Richard Neve, executive creative director en partner van Cognito voor Nederland en Duitsland.
