Europa’s volgende grote stap: van sparen naar een pan-Europese investeringsshift
Europa bevindt zich in een beslissende fase in vermogensopbouw. Aanhoudend lage reële rendementen op traditionele spaarproducten en een inflatie rond de 2% tasten de koopkracht van huishoudens aan. Tegelijkertijd sparen Europese huishoudens jaarlijks €1,4 biljoen, waarvan een groot deel onbenut blijft. Daardoor blijven de mogelijkheden voor langetermijnkapitaalvorming beperkt.
Analisten zien dat huishoudens geleidelijk steeds vaker de stap zetten van sparen naar beleggen, mede doordat digitale platforms de drempels verlagen en de toegang tot de markt eenvoudiger maken. Beleidsinitiatieven, zoals het voorstel van de Europese Commissie voor een Savings and Investment Account, moeten dit proces verder versnellen door slapend kapitaal te activeren.
Gezamenlijk veranderen deze ontwikkelingen fundamenteel de manier waarop vermogen wordt opgebouwd en beheerd. Voor financiële instellingen ligt daar een duidelijke kans: eenvoud, transparantie en digitale gebruiksvriendelijkheid combineren om huishoudens te helpen de overstap te maken van laagrenderend sparen naar robuust langetermijnbeleggen.
Waarom sparen terrein verliest
Volgens Deloitte zullen beleidsrentes stabiliseren rond het huidige niveau, waardoor spaarrentes naar verwachting dalen naar circa 1,2 tot 1,5 procent in 2026. In combinatie met een inflatie van rond de 2% betekent het aanhouden van spaargeld een reëel verlies aan koopkracht.
Tegelijkertijd meldt EFAMA dat Europese beleggingsfondsen zijn gegroeid tot €21 biljoen aan beheerd vermogen, een stijging van 8% op jaarbasis. Deze ontwikkelingen bevestigen een structurele trend die McKinsey al langer signaleert: sparen alleen is niet langer voldoende om vermogen te behouden.
Voor financiële instellingen betekent dit dat liquiditeitsbuffers relevant blijven, maar dat groei steeds meer afhankelijk wordt van beleggingsstrategieën in plaats van traditionele spaarproducten. Kapitaalefficiëntie wordt daarmee een nieuwe maatstaf.
Reality check: waarom sparen piekte in 2025
In België kenden spaarrekeningen hun sterkste groei in minstens 15 jaar: tegoeden stegen met €25,3 miljard tot €282,35 miljard bij negen grote banken, goed voor circa 90% van de markt. De totale spaartegoeden bereikten een recordniveau van 305,6 miljard euro.
Deze stijging werd vooral veroorzaakt door aflopende termijndeposito’s en geopolitieke onzekerheid, waardoor huishoudens veiligheid zochten. Tegelijk verlaagde de Europese Centrale Bank de rente van 4 naar 2 procent tussen juni 2024 en juni 2025, wat kortlopende deposito’s minder aantrekkelijk maakte.
Deze ontwikkeling laat zien dat volatiliteit leidt tot defensief gedrag, zelfs wanneer het reële rendement negatief is. Toch is sparen in deze context eerder een tijdelijke veilige haven dan een duurzame strategie.
Voor financiële instellingen zijn hybride oplossingen die veiligheid combineren met groeipotentieel essentieel om klanten te helpen de overstap te maken van passief sparen naar langetermijnbeleggen, zonder dat zij hun gevoel van veiligheid volledig hoeven op te geven.
Digitale platforms en hybride oplossingen
PwC verwacht dat in 2026 zo’n 30% van de particuliere beleggingen in Europa via digitale kanalen verloopt. Deloitte stelt dat 65% van de Europese banken investeert in end-to-end platforms, terwijl 80% van de klanten realtime inzicht en gepersonaliseerd advies verwacht.
Digitale dienstverlening is daarmee niet langer een aanvullend kanaal, maar de basis voor groei en klantrelatie. Instellingen die sparen, beleggen en advies integreren in één naadloze ervaring, zetten de standaard.
Hybride producten vormen hierin een logische volgende stap. Ze combineren een liquide buffer met beleggingsmogelijkheden, waardoor huishoudens geleidelijk vermogen kunnen opbouwen zonder hun gevoel van financiële zekerheid volledig los te laten.
Beleidsgedreven innovatie: het Zweedse model als inspiratie
Beleid speelt een steeds grotere rol in het stimuleren van particuliere beleggingen. Het Zweedse Investeringssparkonto heeft 3,8 miljoen huishoudens naar de beleggingsmarkt gebracht dankzij een eenvoudig en fiscaal aantrekkelijk model.
Geïnspireerd hierop werkt de Europese Commissie aan een pan-Europese Savings and Investment Account, met als doel het jaarlijks gespaarde 1,4 biljoen euro effectiever richting investeringen te sturen.
Ook andere landen laten succesvolle voorbeelden zien: in het Verenigd Koninkrijk zijn er 22,3 miljoen ISA-rekeningen, en in Duitsland groeiden ETF-spaarplannen tot bijna 5 miljoen accounts in 2024. Deze voorbeelden laten zien dat deelname snel kan toenemen wanneer fiscale stimulansen, producteenvoud en digitale toegang samenkomen.
Voor financiële instellingen biedt dit zowel kansen als uitdagingen. Aanbieders die anticiperen op veranderingen in regelgeving en producten ontwerpen die aansluiten bij fiscale voordelen, zullen beter gepositioneerd zijn om groei te realiseren. Eenvoud, transparante kosten en duidelijke regels rondom fiscale behandeling zullen doorslaggevend zijn voor de acceptatie, met name onder beginnende beleggers.
Institutionele verschuiving
De verschuiving van sparen naar beleggen beperkt zich niet tot huishoudens. Ook institutionele beleggers passen hun strategieën aan in reactie op lage rendementen en veranderende marktomstandigheden.
Zo heeft ING zijn wereldwijde beleggingsactiviteiten gebundeld in één Global Investment Centre, met circa €250 miljard onder beheer. Dit weerspiegelt een bredere trend richting schaal, efficiëntie en centralisatie van expertise.
McKinsey verwacht dat alternatieve beleggingen, zoals private equity en infrastructuur, tegen 2026 ongeveer 20% van institutionele portefeuilles zullen uitmaken. Dat weerspiegelt een groeiende behoefte aan diversificatie en langetermijninkomstenstromen, vooral voor pensioenfondsen en verzekeraars die te maken hebben met demografische en regelgevende druk.
Technologie en beleid als motor van verandering
De Europese spaar- en beleggingsmarkt verandert niet alleen door consumentengedrag, maar vooral door twee versterkende krachten: technologie en beleid.
Op technologisch vlak maken digitale platforms beleggen toegankelijker. Deloitte merkt op dat 80% van de particuliere beleggers realtime inzicht en gepersonaliseerde aanbevelingen verwacht, terwijl 65% van de Europese banken al aan deze integratie werkt. PwC verwacht dat in 2026 30% van alle particuliere beleggingen via digitale kanalen zal verlopen. Hybride producten zoals de Investor Savings Account van ABN AMRO illustreren hoe dit kan worden vertaald naar concrete oplossingen die voldoen aan de behoeften van klanten op het gebied van zowel liquiditeit als groei.
Op beleidsgebied ontwikkelt de Europese Commissie de pan-Europese spaar- en beleggingsrekening, geïnspireerd op het Zweedse model. Parallel daaraan blijven bestaande regelingen zoals de Britse ISA en de Duitse ETF-spaarplannen groeien, met 22,3 miljoen ISA-gebruikers en bijna 5 miljoen ETF-spaarrekeningen in 2024.
Technologie en beleid versterken elkaar. Digitale kanalen verlagen de drempel voor deelname, terwijl fiscale kaders en regelgevende initiatieven prikkels creëren om mee te doen. Instellingen die deze elementen samenbrengen in gebruiksvriendelijke en transparante proposities, zullen het best gepositioneerd zijn om de vermogensverschuiving in Europa te leiden.
Wat betekent dit voor de toekomst?
Beleggen wordt steeds vaker een vast onderdeel van financiële planning voor huishoudens. Digitale toegang en beleidsmaatregelen veranderen het financiële landschap in hoog tempo.
Voor huishoudens ligt de uitdaging in het opbouwen van veerkrachtig vermogen in een wereld waarin sparen alleen niet meer volstaat. Voor financiële instellingen ligt de taak in het begeleiden van deze transitie, met duidelijke keuzes, transparante communicatie en oplossingen die balans bieden tussen zekerheid op korte termijn en groei op lange termijn.
Europa’s volgende fase in vermogensopbouw draait daarmee niet alleen om nieuwe producten, maar om een fundamenteel andere kijk op kapitaal. De vraag is niet óf deze verschuiving plaatsvindt, maar welke partijen haar zullen vormgeven.
Een artikel van Frank Schooneveldt, Managing Director bij Akkuro Savings & Investments.
