Kifid vernietigt Klarna-kredietovereenkomsten na klachten
Klachteninstituut Kifid heeft in twee uitspraken vastgesteld dat Klarna de wettelijke regels voor consumentenkrediet heeft geschonden bij het aanbieden van ‘achteraf betalen’. De betaalverplichtingen van de twee betrokken consumenten zijn met terugwerkende kracht vernietigd. Reeds betaalde bedragen moet Klarna terugbetalen.
De zaken werden aangespannen door twee consumenten die via Klarna gebruikmaakten van de koop nu, betaal later-optie in een webwinkel. De een stelde het bestelde artikel nooit te hebben ontvangen, de ander had het artikel naar eigen zeggen teruggestuurd.
Beide consumenten vonden dat Klarna hen daarom niet tot betaling kon verplichten. De Geschillencommissie van Kifid buigt zich vervolgens over een fundamentelere vraag: valt ‘buy now, pay later’ überhaupt onder de wettelijke regels voor consumentenkrediet?
Achteraf betalen telt als krediet
Die vraag is relevant omdat de Wet op het financieel toezicht (Wft) en het Burgerlijk Wetboek een uitzondering kennen voor kredieten zonder kosten of met onbetekenende kosten – mits het verdienmodel van de aanbieder niet is gericht op wanbetaling. Klarna voerde in beide zaken aan dat zij niet anticipeert op wanbetaling en daar ook geen economisch voordeel uit probeert te halen.
Volgens de Geschillencommissie heeft Klarna die stelling echter onvoldoende onderbouwd. De conclusie: de wettelijke regels voor consumentenkrediet zijn hier gewoon van toepassing.
Daarmee komt Kifid tot de kern van de zaak. Bij het sluiten van een kredietovereenkomst is een aanbieder wettelijk verplicht de kredietwaardigheid van de consument te toetsen en te voldoen aan specifieke informatieverplichtingen.
Klarna stelt aan beide verplichtingen te hebben voldaan, maar ook dat heeft het bedrijf volgens de Geschillencommissie onvoldoende kunnen onderbouwen. Kifid oordeelt dan ook dat er geen kredietwaardigheidstoets heeft plaatsgevonden en dat de informatieverplichtingen niet zijn nagekomen.
Ernstige schending
Die verplichtingen komen voort uit de Europese Richtlijn consumentenkrediet, die voorschrijft dat sancties bij overtreding ‘doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend’ moeten zijn. Het niet toetsen van de kredietwaardigheid en het niet nakomen van de informatieverplichtingen merkt Kifid aan als ernstige schendingen.
De enige passende sanctie is in dit geval volgens de Geschillencommissie vernietiging van de kredietovereenkomst. Voor de betrokken consumenten vervalt daarmee met terugwerkende kracht de verplichting om het aankoopbedrag te voldoen. Wat zij al hadden betaald, moet Klarna terugstorten.
De uitspraken zouden wel eens een bredere nasleep kunnen krijgen. Kifid laat weten meerdere klachten over ‘achteraf betalen’ van Klarna in behandeling te hebben. Bij de beoordeling daarvan zal de Geschillencommissie dezelfde lijn aanhouden als in de vandaag gepubliceerde uitspraken, al sluit Kifid niet uit dat specifieke omstandigheden in een individuele zaak tot een ander oordeel kunnen leiden.
