Rechter verbiedt Worldline te stoppen met pinbetalingen coffeeshops
De voorzieningenrechter in Utrecht heeft betaaldienstverlener Worldline verboden om haar pincontracten met Nederlandse coffeeshops op te zeggen. Het bedrijf moet de dienstverlening voortzetten, in afwachting van een einduitspraak in de bodemprocedure. Maar ondanks de juridische overwinning is het vertrouwen in het betalingssysteem voor de cannabissector flink beschadigd – en zoeken ondernemers al naar alternatieven.
Ruim vijftig coffeeshophouders sleepten Worldline voor de rechter nadat de betaaldienstverlener aankondigde de contracten eenzijdig te beëindigen. Aanvankelijk verwees het bedrijf naar mogelijke imagoschade, maar tijdens de zitting kwam een andere verklaring: een buitenlandse partnerbank zou niet langer willen samenwerken met de cannabissector.
Worldline weigerde te onthullen welke bank dat is. Een alternatieve buitenlandse bank zou onhaalbare eisen stellen, en Nederlandse banken zouden helemaal niet willen meewerken, aldus Worldline.
Die laatste bewering werd direct weersproken door de Bond van Cannabis Detaillisten. Uit contact met Rabobank en ING bleek volgens de brancheorganisatie dat beide banken wél bereid zijn om pinbetalingen via tussenpersonen te faciliteren.
Categoriale uitsluiting niet toegestaan
De rechter oordeelde dat Worldline weliswaar geen bank is, maar een zodanig belangrijke positie inneemt in het betalingsverkeer dat zij zorgvuldig moet omgaan met de belangen van haar klanten. 80% van de betalingen in de coffeeshopsector loopt via de pin.
Zonder die mogelijkheid dreigen operationele problemen, grotere contantgeldstromen en verhoogde veiligheidsrisico’s. Bovendien is overstappen op korte termijn vrijwel onmogelijk: ondernemers die het de afgelopen maanden probeerden, kregen telkens nul op het rekest.
“Wij zien deze uitspraak als een belangrijke en welkome erkenning”, zegt Simone van Breda (voorzitter van de Bond van Cannabis Detaillisten) tegenover het AD. “Coffeeshops mogen niet categoraal van essentieel betalingsverkeer worden uitgesloten.”
Vertrouwen gekrenkt, nieuwe initiatieven
De uitspraak lost het onderliggende probleem echter niet op: de structurele kwetsbaarheid van een sector die afhankelijk is van partijen die er eigenlijk liever niet mee samenwerken.
Nog vóór de uitspraak sloeg de Nederlandse fintech Yoursafe – een door DNB gereguleerde elektronischgeldinstelling – de handen ineen met Stichting Coffeeshop Branche Diensten (SCBD) om de sector van zakelijke betaalrekeningen en pinterminals te voorzien.
SCBD fungeert daarbij als onafhankelijke validatie-autoriteit: de stichting toetst via gemeenten of coffeeshops in overeenstemming met het gedoogbeleid opereren en verstrekt een zogeheten Statusverklaring.
“Wanneer je een complete, door de lokale overheid gedoogde sector de toegang tot het financiële systeem ontzegt, dwing je ondernemers de illegaliteit in”, zegt Marcel Trik (Managing Director van Yoursafe). “Met de screening door SCBD weten we zeker met wie we zakendoen.”
De ontwikkelingen vallen samen met een bredere politieke beweging. De Tweede Kamer nam onlangs een amendement aan van André Flach (SGP) dat banken wettelijk verplicht om iedere bonafide ondernemer een basisbetaalrekening te bieden – een maatregel die ook voor de coffeeshopsector relevant kan worden.
