Impulsaankopen brengen 1 op de 3 jongvolwassenen in de financiële problemen
Wel een nieuwe broek die je op Instagram zag, maar daarna niet genoeg geld hebben voor je zorgverzekering of huur: impulsaankopen lijken op het moment zelf vaak onschuldig, maar kunnen voor veel jongvolwassenen serieuze financiële gevolgen hebben. Uit onderzoek van ING blijkt dat maar liefst één op de drie 18- tot 34-jarigen door impulsaankopen weleens in de financiële problemen is gekomen.
Daarnaast zegt één op de drie dat hun impulsieve koopgedrag het moeilijker maakt om te sparen. Online verleiding, sociale druk en het gemak van ‘achteraf betalen’ dragen ertoe bij dat impulsaankopen lastig te weerstaan zijn.
Hoewel bijna iedereen weleens spontaan iets koopt, doen jongvolwassenen dit veruit het vaakst. Bijna 80% van hen doet maandelijks een impulsaankoop – vooral schoenen en kleding zijn populair. Leuk voor even, maar bij één op de drie jongvolwassenen zorgt dit ervoor dat ze minder goed kunnen sparen; 30% zegt zelfs door impulsaankopen in financiële problemen te zijn gekomen.
De digitale omgeving van vandaag maakt het jongvolwassenen ook niet bepaald makkelijker. Bijna een derde van de Nederlanders heeft het gevoel dat sociale media-algoritmes steeds beter begrijpen wat ze leuk vinden, en een deel voelt zich daardoor ook onder druk gezet om met trends mee te doen. Dit leidt regelmatig tot miskopen: een derde van de jongvolwassenen geeft toe vaak dingen te kopen die ze eigenlijk niet nodig hebben.
Een ruime meerderheid (57%) koopt minstens één keer per maand iets uit verveling of omdat anderen het hebben (53%). Ter vergelijking: bij 50-plussers is dat slechts 10%.
Ondermijnend voor financiële gezondheid
“Uit dit onderzoek blijkt duidelijk dat hoe ouder iemand is, hoe beter hij of zij bestand is tegen impulsaankopen”, zegt Japke Kaastra (Hoofd Financiële Gezondheid bij ING). “Wat opvalt, is hoe sterk impulsaankopen de financiële gezondheid van jongvolwassenen kunnen ondermijnen.”
Het onderzoek toont ook aan dat vooral mensen die gebruikmaken van achteraf betalen extra risico lopen. Van deze groep zegt een groter deel weleens financiële problemen te hebben gehad.
“Achteraf betalen kan handig en veilig zijn, maar voor mensen met een beperkt budget en weinig financieel overzicht brengt het reële risico’s op geldproblemen met zich mee”, vervolgt Kaastra. “Daarom zijn strengere regels nodig om oplopende schulden te voorkomen, evenals meer financiële educatie en praktische hulpmiddelen die beschermen tegen impulsaankopen.”
Verleidingen en sociale druk
Veel impulsaankopen worden gedaan na het zien van (tijdelijke) aanbiedingen, vaak versterkt door ‘gratis verzending’. Ook willen mensen zichzelf soms belonen met een aankoop. Sociale beïnvloeding speelt bovendien een belangrijke rol: vooral jongvolwassenen voelen sterke druk van familie, vrienden en influencers.
Ook hebben – het woord zegt het al – ‘influencers’ een behoorlijk sterke invloed op aankopen. Ruim een kwart van de (jong)volwassenen ervaart sociale druk om met trends mee te doen. Eén op de drie jongvolwassenen praat een aankoop achteraf voor zichzelf goed. Onder volwassenen is dit slechts één op de vijf.
Meer bewust omgaan met geld
Gelukkig zijn consumenten niet weerloos. Bijna de helft van de respondenten zegt manieren te hebben gevonden om impulsaankopen te voorkomen. De meesten geven zichzelf bedenktijd, terwijl anderen gebruikmaken van verschillende spaarpotjes of hulpmiddelen zoals een spaarslot.
“Er is natuurlijk ook een kwetsbare groep die gebaat is bij meer bescherming tegen de risico’s van te veel spullen kopen en achteraf betalen. Deze mensen geven vaak zelf aan dat zij gebaat zouden zijn bij maatregelen zoals een koopstopregister, waarmee je jezelf uit kunt sluiten voor achteraf betalen”, sluit Kaastra af.
