Zachte landing of hobbelige rit? Waarom 2026 cruciaal wordt voor zzp-inhuur
De overheid zal de regels rondom het inhuren van zzp’ers strenger gaan handhaven. Hoewel in 2026 opnieuw sprake is van een zogenaamde ‘zachte landing’, neemt het risico voor opdrachtgevers wel toe. Hoe kunnen zij zich daar het best op voorbereiden? Een nieuwe whitepaper van Compagnon geeft uitleg.
2025 was een belangrijk jaar voor veel bedrijven die zzp’ers inhuren. Een jarenlang moratorium op de handhaving van schijnzelfstandigheid kwam te vervallen. Opdrachtgevers lopen daardoor weer het risico op naheffingen van belastingen en sociale premies.
Tegelijkertijd was 2025 een overgangsjaar, bedoeld als een zachte landing. De overheid handhaafde de regels rondom het inhuren van zzp’ers minder streng. Vanaf 2026 zou die coulance verdwijnen, althans, dat leek tot eind vorig jaar het geval.
Vlak vóór het kerstreces koos een meerderheid van de Tweede Kamer ervoor om ook 2026 te beschouwen als een overgangsjaar omdat er nog altijd te veel onduidelijkheid en onrust was, waardoor opdrachtgevers preventief afzagen van samenwerken met zzp’ers.
2026 is niet risicoloos
Ondanks dat de overheid dit jaar – net als vorig jaar – de regels rondom schijnzelfstandigheid minder streng zal handhaven dan de wet voorschrijft, lopen bedrijven die zzp’ers inhuren in 2026 een groter risico dan in 2025, ook al staan zware sancties niet centraal binnen het inspectiebeleid.
Het nieuwe kabinet neigt naar een ‘zzp-vriendelijker’ beleid, maar op dit moment verandert dat nog niets aan de situatie in 2026. Het blijft opletten.
Zo kan de Belastingdienst bij constatering van schijnzelfstandigheid toch naheffingen opleggen voor loonbelasting en sociale premies. Die naheffingen kunnen alleen betrekking hebben op de periode vanaf 1 januari 2025. Vanaf 2027 kunnen daar bovendien verzuimboetes bovenop komen. 2026 is daarmee nadrukkelijk géén jaar om af te wachten.
Volgens Compagnon zit het grootste risico niet zozeer in nieuwe wetgeving, maar in het feit dat organisaties hun manier van inhuren vaak nog onvoldoende hebben aangepast aan bestaande regels en recente jurisprudentie. “De criteria zijn niet nieuw, maar de handhaving wel”, is te lezen in de whitepaper.
Deliveroo-arrest als leidraad
Bij de beoordeling of een opdracht door een zzp’er mag worden uitgevoerd, kijkt de Belastingdienst naar de feitelijke situatie. Contracten zijn belangrijk, maar niet doorslaggevend. De praktijk weegt zwaarder. Dat uitgangspunt volgt uit het zogeheten Deliveroo-arrest van de Hoge Raad en vormt momenteel de leidraad bij het handhaven.
“Huur zzp’ers in vanwege hun specifieke expertise, niet als flexibele vervangers.”
Het arrest bevat meerdere criteria, zoals de mate van instructie en controle, de inbedding van het werk in de organisatie, de duur van de opdracht en de vraag of iemand zich daadwerkelijk als ondernemer gedraagt. Het gaat altijd om het totaalbeeld: één criterium waaraan niet wordt voldaan, hoeft geen probleem te zijn, maar meerdere signalen die wijzen op loondienst wel.
Projectmatig werken
Vooral bij HR-, recruitment- en andere staffuncties zien veel organisaties op tegen de gevolgen van de strengere handhaving. Toch benadrukt Compagnon dat er nog steeds voldoende ruimte is om met zelfstandige interim-professionals te werken, mits opdrachten anders worden ingericht.
Een belangrijke verschuiving is die van tijdelijke functies naar concrete opdrachten. In plaats van een professional in te huren voor bijvoorbeeld 32 uur per week, is het beter iemand in te huren voor een afgebakend project. Dat vraagt om resultaatgerichte afspraken, meer autonomie voor de professional en een hogere beloning (die past bij zelfstandig ondernemerschap).
“Huur zzp’ers in vanwege hun specifieke expertise, niet als flexibele vervangers”, schrijft Compagnon in zijn whitepaper. Het vermijden van doorbetaling bij ziekte of verlof en het werken met de juiste freelancecontracten zijn eveneens belangrijke aandachtspunten.
Wat te doen met lopende inhuur?
Niet alleen nieuwe zzp-inhuur verdient aandacht: bedrijven moeten hun bestaande inhuur ook tegen het licht houden. Compagnon adviseert organisaties om een zogeheten ‘vlootschouw’ te doen: breng alle zzp’ers in kaart en beoordeel per opdracht of deze groen, grijs of rood is.
Groene opdrachten zijn evident geschikt voor zelfstandigen. Rode opdrachten kunnen niet worden aangepast en vragen om een andere contractvorm, zoals loondienst of detachering. Grijze gevallen zitten ertussenin en vereisen actie: door zaken aan te passen, kunnen dit soort opdrachten mogelijk geschikt blijven voor zzp’ers.
Voorkom onaangename verrassingen
Hoewel het formatieproces nog niet ten einde is en er in 2027 waarschijnlijk nieuwe wetgeving bijkomt, benadrukt Compagnon dat organisaties zich niet moeten laten verlammen door deze onzekerheid. Want wie nu voldoet aan de huidige regels en de jurisprudentie volgt, is doorgaans goed voorbereid op wat komen gaat.
De boodschap is duidelijk: 2026 biedt nog ruimte voor bedrijven die zzp’ers inhuren, maar vraagt ook om aandacht. Bedrijven die daar gehoor aangeven, kunnen ook in de toekomst blijven werken met zelfstandige professionals, zonder tegen onaangename verrassingen aan te lopen, aldus Compagnon.
Compagnon werd in 2000 opgericht door Hetty Moll en Frank Roders. Het bedrijf ondersteunt organisaties met complete oplossingen op het gebied van HR, recruitment en employability.
