De Stichting Tuchtrecht Banken heeft de samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Banken beëindigd. Volgens de stichting functioneert het bancaire tuchtrecht in zijn huidige vorm onvoldoende en frustreren banken verbeteringen. De NVB erkent dat het stelsel aan vernieuwing toe is en werkt inmiddels aan een nieuwe inrichting van het tuchtrecht.
De Stichting Tuchtrecht Banken (STB) maakte afgelopen vrijdag bekend dat de aan haar verbonden Tuchtcommissie en Commissie van Beroep hun werkzaamheden als tuchtrechter neerleggen. Volgens de stichting leggen banken te weinig zaken voor en worden vooral eenvoudige gevallen gemeld.
Het gaat volgens de STB bijvoorbeeld om situaties waarin het verwijtbare gedrag al tot ontslag of strafrechtelijke vervolging heeft geleid. Zaken waarbij medewerkers nog bij de bank werken, of waarbij leidinggevenden betrokken zijn, worden volgens de stichting nauwelijks aangebracht.
Volgens de STB heeft het tuchtrecht daardoor maar een beperkte werking. Tuchtrechters kunnen volgens de stichting onvoldoende bijdragen aan het bewaken en verbeteren van de integriteit binnen de bancaire sector. De organisatie verwijst ook naar een evaluatie van de Rijksuniversiteit Groningen uit 2024. Daaruit kwam naar voren dat het bancaire tuchtrecht in zijn huidige vorm beperkt lerend en corrigerend werkt.
Onafhankelijkheid ter discussie
Het bancaire tuchtrecht werd in 2015, na de financiële crisis, een wettelijke verplichting. De organisatie van het stelsel werd daarbij bij de banken zelf belegd. Volgens de STB is dat achteraf een ongelukkige keuze gebleken.
De stichting pleit daarom voor een onafhankelijk georganiseerde vorm van tuchtrecht, vergelijkbaar met het tuchtrecht in onder meer de zorg, de juridische dienstverlening en de accountancy.
De STB heeft de samenwerkingsovereenkomst met de NVB opgezegd tegen 1 oktober 2027. Tot die datum worden lopende en nieuw ingediende zaken volgens de stichting zorgvuldig afgehandeld.
De NVB stelt dat het besluit van de STB niet onverwacht kwam. Volgens de brancheorganisatie was het vertrek van de stichting in juni al informeel aangekondigd. De NVB zegt de STB bovendien eerder in gebreke te hebben gesteld, omdat de stichting weigerde zittingen te laten plaatsvinden. Tegelijkertijd is de brancheorganisatie blij dat de zittingen inmiddels weer worden hervat.
Banken werken aan Tuchtrecht 2.0
De NVB is deze zomer samen met haar leden begonnen met de ontwikkeling van een nieuwe inrichting van het bancaire tuchtrecht. De brancheorganisatie spreekt van Tuchtrecht 2.0. Daarmee wil de sector komen tot een duidelijker, zorgvuldiger en toekomstbestendiger stelsel.
Een belangrijk verschil van inzicht betreft de afbakening van het tuchtrecht. Volgens de NVB moet het systeem zich richten op individueel verwijtbaar handelen van bankmedewerkers. Algemeen bankbeleid en bredere maatschappelijke discussies over de sector horen volgens de brancheorganisatie niet thuis bij de tuchtrechter. Op dergelijke onderwerpen wordt volgens de NVB al toegezien door de reguliere toezichthouders.
Ook wil de NVB komen tot een uniform meldingsbeleid. Banken zouden op een consistentere manier moeten omgaan met mogelijke tuchtzaken. De brancheorganisatie zegt daarmee te willen waarborgen dat het tuchtrecht blijft bijdragen aan professioneel en integer gedrag van medewerkers.