ING viert robijnen jubileum als pionier in digitaal bankieren
Het is alweer veertig jaar geleden dat Nederland kennismaakte met thuisbankieren. Op 13 februari 1986 introduceerde ING‑rechtsvoorganger de Postbank Girotel: een systeem waarmee klanten hun bankzaken vanuit huis via de computer konden regelen. Wat destijds futuristisch leek, groeide uit tot de basis van het digitale betalingsverkeer zoals we dat vandaag kennen.
Tot halverwege de jaren tachtig waren consumenten voor hun bankzaken aangewezen op papieren overschrijfformulieren en de post. Met de komst van Girotel veranderde dat voorgoed. Klanten konden hun betaalopdrachten voortaan digitaal invoeren en verzenden, rechtstreeks vanaf hun eigen computer.
Girotel was daarmee een van de eerste digitale financiële diensten in Europa. Het systeem bouwde voort op technologische experimenten die begin jaren tachtig binnen de Postgiro plaatsvonden, onder meer met computernetwerken, cryptografie en Viditel‑technologie.
“Girotel zette Nederland op de kaart als digitale fintech‑pionier, lang voordat het woord ‘fintech’ überhaupt bestond”, legt Bob Timmerman (binnen ING Nederland verantwoordelijk voor Digitaal Bankieren) uit. “De stap van papieren overschrijvingen naar digitale opdrachten vanuit huis was een enorme sprong in klantgemak en betrouwbaarheid.”
Inbellen via de vaste lijn
In de beginjaren maakten klanten verbinding met de systemen van de Postbank via een modem en de vaste telefoonlijn. Dat was revolutionair, maar had ook een keerzijde: de telefoonkosten konden flink oplopen door het voortdurend inbellen.
Om die kosten te beperken, ontwikkelde de Postbank al snel een offline‑variant van Girotel. Klanten konden hun betaalopdrachten offline voorbereiden en vervolgens in één keer verzenden. Dat verkortte de verbindingstijd aanzienlijk en maakte het systeem toegankelijker voor een breder publiek.
Timmerman noemt die stap “een briljante innovatie”. “Het laat zien hoe klantgericht we toen al dachten: technologie werd aangepast om, net als nu, dagelijks gebruik betaalbaar, eenvoudig en toegankelijk te maken. Innovatie zit nu eenmaal diep verankerd in het DNA van ING.”
De verbeteringen wierpen hun vruchten af. In een tijd waarin computers nog lang niet gemeengoed waren in Nederlandse huishoudens, groeide het aantal gebruikers met circa tienduizend nieuwe klanten per jaar.
Veiligheid als fundament
Vanaf het begin stond veiligheid centraal bij Girotel. Het systeem introduceerde een persoonlijke identificatiecode in combinatie met een TAN‑code om betalingen te bevestigen.
Het TAN‑systeem werd later ook toegepast bij internetbankieren. “De TAN‑codes van Girotel vormden de basis voor beveiligingsprincipes die we nu nog steeds terugzien in moderne authenticatiemethoden”, aldus Timmerman. “Het was destijds ongekend vooruitstrevend dat een consumentenproduct dergelijke geavanceerde beveiliging toepaste.”
De overgang naar internetbankieren
In 1997 werd Girotel geschikt gemaakt voor ISDN‑verbindingen, en een jaar later volgde een internetvariant. Enkele jaren bestonden Girotel en internetbankieren nog naast elkaar, maar uiteindelijk nam het internet het stokje volledig over. In 2005 stopte de Postbank met Girotel voor particulieren; drie jaar later volgden de zakelijke klanten en kwam er een einde aan een tijdperk.
Toch leeft de erfenis van Girotel voort. “Girotel plaveide de weg voor de moderne digitale betaalinfrastructuur die we vandaag vanzelfsprekend vinden”, besluit Timmerman. “Denk aan mobiele apps, realtimebetalingen, Apple Pay, Google Pay, iDEAL/Wero en 24/7‑toegang tot je bank.”
