Vastgoedsector slaat alarm: 8.000 woningen in handen van criminelen
De Nederlandse woningmarkt zucht onder een historisch tekort, maar ondertussen verdwijnen duizenden huizen in het criminele circuit. Naar schatting zijn ruim 8.000 woningen aan de reguliere markt onttrokken door hypotheekfraudeurs die met vervalste papieren financieringen loskrijgen. Een brede coalitie uit de vastgoedketen trekt nu aan de bel in een brandbrief aan de politieke formatie om deze ‘criminele snelweg’ definitief te sluiten.
De huidige noodkreet is een significante escalatie van de zorgen die de sector eerder al uitte. Waar de branche in juni 2025 al waarschuwde voor de ondermijnende effecten van fraude op de huizenprijzen, is de huidige coalitie fors uitgebreid met nieuwe partners zoals de Kamer van Koophandel, makelaarsvereniging NVM en de gemeente Zaanstad.
Criminelen maken gebruik van een vaste route om het systeem te misleiden, de zogeheten ‘criminal journey’. Dit proces begint bij het inschrijven van schijnondernemingen in het Handelsregister en loopt via vervalste inkomens- en vermogensgegevens naar het witwassen van illegaal vermogen in vastgoed.
Volgens de coalitie faciliteert deze route niet alleen financiële misdaad, maar ook ernstige maatschappelijke overlast zoals arbeidsuitbuiting en drugscriminaliteit.
De weg naar een weerbaar systeem
Om dit tij te keren, vraagt de keten om een samenhangend pakket aan maatregelen die verder gaan dan eerdere verzoeken. Naast de snelle invoering van een Centraal Aandeelhoudersregister pleit de coalitie nu specifiek voor een ‘hit/no-hit-systeem’ en gecontroleerde toegang tot inkomensgegevens van de Belastingdienst.
Hiermee kunnen hypotheekverstrekkers ongebruikelijke wijzigingen in het inkomen van een aanvrager automatisch signaleren en fraude vroegtijdig in de kiem smoren.
De maatschappelijke gevolgen van het uitblijven van politieke actie zijn volgens de betrokken partijen niet langer uit te leggen aan woningzoekenden. In het belang van starters en bewoners die hun buurt zien veranderen, moet de criminele snelweg nu definitief worden afgesloten.
De coalitie benadrukt dat het systeem snel weerbaar moet worden gemaakt: “Onze woningmarkt moet een plek zijn voor bewoners, niet voor criminelen.”
