De AFM heeft haar jaarverslag over 2025 gepresenteerd, samen met een rapport over de invloed van AI op de kapitaalmarkten. De kernboodschap: we leven in een ‘nieuw normaal’ van onvoorspelbaarheid. Volgens bestuursvoorzitter Laura van Geest is echte stabiliteit niet langer een terugkeer naar het oude evenwicht, maar het vermogen om met constante schokken om te gaan.
Van Geest schetst een beeld van een omgeving waarin risico’s niet langer één voor één op de sector afkomen, maar in clusters en in hoog tempo. Denk aan de situatie rond Iran en de bredere spanningen in het Midden-Oosten, die direct doorwerken in energieprijzen, inflatieverwachtingen en marktdynamiek.
Daarnaast wijst de AFM op de aanhoudende handelsoorlog met wisselende importtarieven, de dreiging van hybride oorlogsvoering en een sterke toename van cyberaanvallen op financiële instellingen.
“We hebben te maken met een opeenstapeling van risico’s waar we traditioneel al van één nerveus zouden worden”, aldus Van Geest in het jaarverslag.
“Dit is ons nieuwe normaal geworden: onvoorspelbaar, kort-cyclisch en cumulerend. De komende tijd kunnen we ons er maar beter op instellen. Echte stabiliteit zit daarmee niet in terug proberen te gaan naar het oude evenwicht, maar in ons vermogen om met die onvoorspelbaarheid om te gaan.”
Voor de sector betekent dat volgens de AFM dat ondernemingen risico’s sneller moeten kunnen herkennen, robuuste buffers moeten aanhouden en zich moeten voorbereiden op ontwikkelingen die elkaar in hoger tempo opvolgen. Voor de AFM zelf vertaalt het zich in scherper toezicht, intensievere samenwerking binnen Europa en regelgeving die meebeweegt met een wereld waarin onzekerheid de standaard is.
In gesprek met NU.nl pleit Van Geest in dat verband ook voor een Europese toezichthouder, zodat de EU minder afhankelijk wordt van anderen. Ook particuliere consumenten ontkomen volgens haar niet aan de nieuwe realiteit: “Het is belangrijk dat consumenten een appeltje voor de dorst hebben en een bepaald bedrag aan cash in huis hebben bij onverwachte tegenvallers.”
AI op de kapitaalmarkten
Een tweede verkennend onderzoek richt zich op de impact van kunstmatige intelligentie op de kapitaalmarkten. De AFM signaleert duidelijke kansen: efficiëntere prijsvorming en beter geïnformeerde investeringsbeslissingen. Maar er zijn ook reële risico’s.
Naarmate autonome en zelflerende systemen een groter deel van de beslissingen nemen, neemt het inzicht in de onderliggende afwegingen af. Dat vergroot het risico op plotselinge marktvolatiliteit en op nieuwe, moeilijk detecteerbare vormen van marktmisbruik – en bemoeilijkt het toezicht.
De AFM benadrukt daarom dat menselijke betrokkenheid, het vermogen om in te grijpen en heldere verantwoordelijkheidsverdeling onmisbare randvoorwaarden blijven voor de verantwoorde inzet van AI op de kapitaalmarkten. Het is een boodschap die aansluit bij de bredere inzet van de AFM: toezicht dat meebeweegt met technologische ontwikkelingen, zonder dat de grip op de markt verloren gaat.
Het jaarverslag 2025 schetst daarmee het beeld van een toezichthouder die zich voorbereidt op een langdurige periode van instabiliteit. Waar de financiële sector de afgelopen decennia kon teruggrijpen op terugkeer naar evenwicht, ziet de AFM die luxe niet meer.