Kleine ondernemers stellen investeringen uit door kosten en onzeker beleid
Bijna de helft van de kleinbedrijven heeft de prijzen verhoogd om stijgende kosten op te vangen, en ongeveer één op de zes ondernemers stelde daardoor investeringen uit. Dat blijkt uit onderzoek van Ruigrok Onderzoek en Advies in opdracht van ING onder ruim 500 zelfstandigen en kleinbedrijven. Ook onzekerheid over het beleid speelt mee.
Een ruime meerderheid noemt het eigen bedrijf nog financieel gezond. Dat verschilt per sector: binnen het mkb zijn zakelijke dienstverleners positiever (78%) dan bedrijven in landbouw, visserij en nijverheid (63%). Over de metingen van de afgelopen drie jaar loopt die beoordeling wel terug. Bijna drie op de tien ondernemers maken zich regelmatig zorgen over de financiële gezondheid van hun bedrijf, 10% hoger dan vorig jaar.
“De boodschap uit ons jaarlijkse financial health onderzoek is duidelijk; ondernemers hebben behoefte aan een koers waarop zij kunnen bouwen”, zegt Arjen Hoekstra (directeur Kleinzakelijk bij ING).
“De meeste bedrijven staan er vandaag nog redelijk goed voor, maar kijken met minder vertrouwen dan vorig jaar naar morgen. Stijgende kosten en een onduidelijke beleidskoers maken dat zij eerder wachten met investeren in groei, mensen en hun eigen financiële zekerheid.”
Groei en verduurzaming schuiven op
Niet alleen mkb’ers verhoogden hun prijzen: bijna vier op de tien zzp’ers deden hetzelfde. Daarnaast bespaarden ondernemers op kosten. Wie investeringen uitstelde, schoof in het mkb vooral groei, personeel en verduurzaming naar later.
Bij verduurzaming is het gat tussen belang en ruimte groot. Slechts één op de vijf zzp’ers en bijna twee op de vijf mkb’ers hebben ruimte voor duurzaamheidsinvesteringen. Tegelijk vinden ruim een derde van de mkb’ers en 25% van de zzp’ers die investeringen essentieel voor de financiële stabiliteit.
Ook investeren in de eigen weerbaarheid schiet erbij in. Van de ongeveer 30% ondernemers die geen pensioen opbouwen, noemt rond de helft onvoldoende financiële ruimte als belangrijkste reden. Een ruime meerderheid van de zzp’ers en meer dan de helft van de zelfstandig ondernemers in het mkb hebben geen arbeidsongeschiktheidsverzekering. Voor ruim de helft van hen is de premie te hoog.
Vraag om een voorspelbare koers
Naast de kosten weegt het beleid mee. Ongeveer de helft van de ondernemers heeft weinig of geen vertrouwen dat het nieuwe overheidsbeleid positief bijdraagt aan het ondernemersklimaat. Ze wijzen vooral op stijgende lasten, veranderende regels en het ontbreken van een vaste koers.
Welke regels knellen, verschilt per groep. Zzp’ers noemen de regelgeving rond zelfstandig ondernemerschap. Mkb’ers wijzen vaker op wetgeving rond personeel, vergunningen, fiscaliteit en verduurzaming. Beide groepen zeggen dat de onzekerheid beslissingen over investeringen moeilijker maakt.
“Stabiele fiscale kaders, uitvoerbare regels en realistische overgangstermijnen geven ondernemers de ruimte om te investeren in mensen, verduurzaming en productiviteit. Zo versterken we het groeivermogen en de veerkracht van de Nederlandse economie”, zegt Hoekstra. Het veldwerk vond plaats in augustus 2026. De uitkomsten berusten op de eigen beoordeling van ondernemers, niet op gecontroleerde financiële gegevens.
