Bijna de helft van de Nederlanders schaamt zich voor schulden die zij hebben of hebben gehad. Onder mensen met huidige of voormalige schulden ligt dat percentage zelfs op ruim 61%. Schaamte is bovendien de belangrijkste reden om een lening voor een partner of familielid te verzwijgen. Dat blijkt uit onderzoek van vergelijkingsplatform Lening.nl onder 1.127 Nederlanders.
Van de respondenten die ooit een lening verborgen hielden, noemt 42,4% schaamte als belangrijkste reden. Andere motieven – zoals ruzie willen voorkomen, financieel onafhankelijk willen blijven of verwachten dat de omgeving de situatie niet zou begrijpen – worden aanzienlijk minder vaak genoemd.
Volgens Jorrit Drenth (specialist persoonlijke financiën bij Lening.nl) kan schaamte financiële problemen juist verergeren. “Schaamte is een slechte raadgever als het om geld gaat. Het zorgt ervoor dat mensen te laat hulp zoeken, te lang zwijgen en soms zelfs nieuwe schulden aangaan om oude schulden te verbergen.”
Uit het onderzoek blijkt een duidelijke kloof tussen de manier waarop Nederlanders in algemene zin tegen schulden aankijken en hoe zij hun eigen financiële situatie ervaren. Zo vindt 53,2% van de ondervraagden dat schulden onder bepaalde omstandigheden normaal zijn. Tegelijkertijd zegt 45,3% zich te schamen voor eigen schulden.
Die tegenstelling heeft volgens Lening.nl concrete gevolgen. Ruim een op de vijf respondenten (21%) zegt ooit een nieuwe lening te hebben afgesloten om een bestaande schuld voor een partner of familielid verborgen te houden. Daardoor nemen zowel de totale schuldenlast als de maandelijkse financiële verplichtingen verder toe.
“Mensen denken: als ik dit even oplos, hoef ik het nooit te vertellen. Maar zo werkt het zelden. De schuld wordt groter, de drempel om erover te praten ook en op een gegeven moment loopt het mis”, aldus Drenth.
Relaties onder druk
De gevolgen van verborgen schulden beperken zich niet tot de financiële situatie. Bijna 12% van de respondenten heeft naar eigen zeggen een ernstig relatieconflict meegemaakt als gevolg van een verzwegen schuld. Bij ruim 9% leidde dit uiteindelijk zelfs tot een relatiebreuk.
Volgens Lening.nl heeft schaamte over schulden ook gevolgen voor de schuldhulpverlening. Omdat schulden vaak worden ervaren als persoonlijk falen, wachten mensen langer met het zoeken van hulp. Tegen de tijd dat hulpverleners in beeld komen, zijn de financiële problemen daardoor vaak al verder opgelopen.