De nieuwe Europese anti-witwasregels zijn geen toekomstmuziek meer. Het EU-AML-pakket werd in 2024 aangenomen en de hoofdlijnen van de AMLR liggen vast. Voor financiële organisaties is de vraag niet langer óf de wetgeving impact heeft, maar hoe die impact beheersbaar wordt gemaakt. Volgens Welten Groep zit de grootste uitdaging niet in het begrijpen van de wet, maar in de uitvoering ervan.
De nieuwe eisen moeten uiteindelijk landen in bestaande klantdossiers, processen, systemen en teams. Die vertaalslag kost in de praktijk vaak meer tijd dan vooraf wordt ingeschat.
“De meeste organisaties zullen AMLR niet onderschatten als wetgeving”, zegt Thijs Vermaat (CEO van Welten Groep). “Ze onderschatten vooral hoeveel werk eruit voortkomt zodra de nieuwe eisen vertaald moeten worden naar de dagelijkse praktijk. De grootste opgave zit niet in het begrijpen van de regels, maar in het organiseren van de uitvoering.”
Voorbereiding begint ruim voor de deadline
De AMLR treedt op 10 juli 2027 in werking, maar veel financiële organisaties zijn al begonnen met de voorbereiding. Niet omdat alle nationale uitwerkingen al bekend zijn, maar omdat de hoofdlijnen vaststaan en de impact steeds duidelijker wordt. Tijdsdruk ontstaat bij dit soort trajecten zelden doordat regelgeving te laat beschikbaar is, maar juist wanneer impactanalyses, besluitvorming, procesaanpassingen en implementatie gelijktijdig moeten plaatsvinden.
Daar komt bij dat veel organisaties een beroep doen op dezelfde schaarse expertise. Compliance-specialisten, KYC- en CDD-professionals, riskexperts en projectmanagers zijn niet onbeperkt beschikbaar.
De eerste stap is dan ook niet het aanpassen van beleid, maar het beantwoorden van fundamentele vragen: welke processen worden geraakt door de AMLR, waar raken compliance, operations, IT en business elkaar, welke verantwoordelijkheden moeten opnieuw worden belegd en waar is extra capaciteit of expertise nodig?
Groter dan een juridische wijziging
Het doel van de AMLR is het verder harmoniseren van de aanpak van witwassen en terrorismefinanciering binnen Europa. Voor financiële organisaties betekent dit niet alleen nieuwe regels, maar ook een andere manier van werken. De wetgeving moet landen in klantonderzoek, monitoring, systemen, dossiers en besluitvorming en raakt daarmee niet alleen legal en compliance, maar ook operations, IT, risk, de eerste lijn en het management.
Een belangrijk onderdeel hiervan is governance. De AMLR stelt hogere eisen aan eigenaarschap, besluitvorming en aantoonbaarheid. Niet omdat organisaties dit nu niet op orde hebben, maar omdat nieuwe regelgeving bestaande werkwijzen opnieuw tegen het licht houdt. Governance is daarbij zelden het probleem; de uitdaging zit in de praktijk, waar verantwoordelijkheden in de loop der jaren zijn gegroeid en eigenaarschap niet altijd expliciet is belegd.
Van juridisch naar organisatorisch vraagstuk
Bij vrijwel ieder groot wet- en regelgevingstraject begint de voorbereiding met dezelfde vraag: wat verandert er? Juristen, compliance-afdelingen en projectteams vertalen de nieuwe eisen naar beleid. Dat is een logische eerste stap, maar zelden de fase waarin de meeste druk ontstaat.
Die druk ontstaat pas wanneer organisaties de regels daadwerkelijk moeten uitvoeren en de discussie verschuift van wetgeving naar werkbaarheid. Hoe passen de nieuwe eisen binnen bestaande processen? Wat betekent dit voor klantonderzoek en dossieropbouw? En welke capaciteit is nodig zonder dat de kwaliteit onder druk komt te staan?
“Vrijwel iedere organisatie begint met dezelfde vraag: wat betekenen de nieuwe regels voor ons beleid?”, zegt Heidi Scholtens (Directeur Commercie bij Welten Groep). “Maar naarmate de voorbereiding concreter wordt, verschuift de aandacht naar de uitvoering. Hoeveel capaciteit hebben we nodig? Welke teams worden geraakt? Juist die vragen bepalen uiteindelijk of een organisatie klaar is voor de AMLR.”
Wat Welten in de praktijk ziet
Welten ondersteunt al meer dan 30 jaar financiële organisaties bij veranderingen in compliance, risk en operations. Daarbij valt op dat organisaties de inhoud van nieuwe regelgeving doorgaans snel begrijpen; de grootste druk ontstaat wanneer die regels vertaald moeten worden naar de dagelijkse praktijk, boven op impactanalyses, governancevraagstukken en procesaanpassingen die vaak samenkomen.
“AMLR dwingt organisaties om opnieuw te kijken naar processen die jarenlang goed hebben gefunctioneerd”, zegt Scholtens. “Niet omdat ze verkeerd zijn ingericht, maar omdat de eisen aan aantoonbaarheid, eigenaarschap en samenwerking veranderen. Juist dan wordt zichtbaar hoeveel uitvoeringskracht nodig is om zo’n verandering beheerst door te voeren, zonder dat de dagelijkse operatie onder druk komt te staan.”