Stichting Massaschade & Consument heeft bij het gerechtshof Amsterdam nieuw bewijs ingediend in de collectieve rechtszaak tegen ABN AMRO. De stichting eist dat de bank kleine ondernemers compenseert voor jarenlang te veel betaalde rente op zakelijke kredieten.
De zaak draait om het zogenoemde OndernemersKrediet, een doorlopende zakelijke lening tot maximaal €125.000 die de bank tussen 2003 en 2021 aan kleine ondernemers verstrekte. Volgens de kredietvoorwaarden had de rente variabel moeten zijn en moeten meebewegen met de marktrente. In de praktijk gebeurde dat volgens Stichting Massaschade & Consument (SMC) echter alleen bij renteverhogingen.
Toen de marktrentes na de kredietcrisis van 2008 sterk daalden – tot nul en in sommige gevallen zelfs negatief – bleef de rente op deze kredieten op een hoog niveau steken. Daardoor betaalden ondernemers jarenlang te veel rente.
Uit onafhankelijk deskundigenonderzoek zou blijken dat ABN AMRO tussen 2008 en 2021 een rente van rond de 10,5% bleef hanteren op het OndernemersKrediet. In dezelfde periode daalden belangrijke referentierentes fors. Volgens de stichting liep de winstmarge van de bank daardoor op van gemiddeld 5,8% naar ongeveer 10%.
SMC stelt dat ABN AMRO de rente kunstmatig hoog heeft gehouden en daarmee onrechtmatig handelde tegenover kleine ondernemers.
Hoger beroep
Eerder oordeelde een lagere rechter dat de individuele situaties van ondernemers te veel verschilden om in één collectieve procedure te behandelen. In de nieuwe bewijsstukken betoogt SMC dat juist een gezamenlijke aanpak wél op zijn plaats is.
Volgens de stichting ging het om een standaardproduct met uniforme voorwaarden, waarover ondernemers niet konden onderhandelen. Rentewijzigingen werden bovendien voor vrijwel alle klanten gelijktijdig doorgevoerd, waardoor de kern van de klacht voor iedereen gelijk is.
Daarnaast wijst SMC erop dat afzonderlijke rechtszaken voor kleine ondernemers vaak te kostbaar zijn en dat velen terughoudend zijn om hun relatie met de bank onder druk te zetten.
De stichting hoopt dat het gerechtshof de zaak nu inhoudelijk in behandeling neemt. De collectieve actie wordt gesteund door meer dan duizend aangesloten ondernemers en door koepelorganisatie Ondernemend Nederland. In een reactie stelt ABN AMRO de nieuwe stukken te bekijken.
Vergelijkbare zaak
Enkele jaren geleden werd de bankensector al opgeschrikt door een vergelijkbare kwestie rond consumptief krediet. In 2021 oordeelde het Kifid dat een klant te veel rente had betaald over een doorlopend krediet met een variabele rente. Ook in die zaak - met wederom ABN AMRO in de hoofdrol - bleek de variabele rente niet te zijn verlaagd toen marktrentes daalden.
Mede op aandringen van de Autoriteit Financiële Markten zijn veel kredietverleners sindsdien gestopt met het aanbieden van doorlopende kredieten of hebben zij de voorwaarden aangepast. Banken moesten bovendien gedupeerde klanten compenseren. Voor ABN AMRO liepen de kosten destijds op tot zo’n €460 miljoen.