Bijna driekwart van de vermogende Nederlanders heeft weleens met de toekomstige ontvanger over een schenking of erfenis gesproken. Concrete wensen of afspraken komen daarbij slechts bij 28% op tafel, blijkt uit onderzoek van ABN AMRO MeesPierson onder haar vermogende klanten. De drempel lijkt daarbij vooral bij wie erft te liggen, niet bij wie overdraagt.
Het verschil tussen beide kanten begint bij het overzicht. Zeven op de tien vermogende overdragers zeggen voldoende inzicht te hebben in wat er voor hun vermogen is geregeld. Bij de ontvangers ligt dat lager: in gelijktijdig onderzoek van Ipsos I&O en ABN AMRO MeesPierson onder Gen X’ers van 46 tot 61 jaar die een schenking of erfenis verwachten, heeft slechts 44% dat inzicht.
Het gesprek komt bovendien vaak pas op gang na een ingrijpende gebeurtenis, zoals het overlijden van een naaste (26%) of gezondheidsproblemen bij de overdrager (19%). Uiteindelijk bespreekt slechts een kwart van de ontvangers het onderwerp uitgebreid, inclusief concrete wensen en afspraken.
Drempel aan de andere kant van de tafel
Bij dat kleinere overzicht hoort ook een hogere drempel. Wie vermogen overdraagt, ervaart nauwelijks bezwaren om over erven of schenken te praten: slechts 6% van de vermogende overdragers heeft er moeite mee. Onder de ontvangende Gen X’ers vindt meer dan een derde (36%) het lastig om erover te beginnen.
Dat de overdragers weinig moeite ervaren, betekent niet dat ze het gesprek allemaal al voerden. Wie het onderwerp nog niet besprak, noemt vooral de timing: 56% van die overdragers heeft het gevoel dat ‘het moment nog niet daar is’. Daarnaast vindt 19% een gesprek niet belangrijk.
Zo kan de overdrager blijven wachten op het juiste moment, terwijl de ontvanger het onderwerp liever niet zelf aansnijdt. Het gesprek komt dan pas op gang wanneer een gebeurtenis het afdwingt.
Minder zwaar dan gedacht
Daar staat tegenover dat ontvangers die het gesprek wel aangingen, het vaak als positief ervaren. Volgens 77% verliep het eerlijk en open, 60% kon er wederzijdse verwachtingen in uitspreken en 41% kreeg er meer rust door.
“Praten over overdragen kan ongemakkelijk zijn, zeker als het over andermans vermogen gaat”, stelt Alen Zeljkovic (Head Wealth Management Clients bij ABN AMRO). “Toch blijkt dat zo’n gesprek vaak minder zwaar is dan vooraf gedacht. Door wensen en verwachtingen op tijd met elkaar te bespreken, weten beide kanten beter waar ze aan toe zijn. Die duidelijkheid geeft rust en voorkomt conflicten.”
Ook de overdragers zelf hechten aan die duidelijkheid. Negen op de tien (89%) vinden het belangrijk om een schenking of erfenis tijdig vast te leggen, en eveneens 89% vindt dat duidelijke afspraken toekomstige conflicten helpen voorkomen.
Vermogensoverdracht gaat daarbij om meer dan geld. Ook kennis, ervaring, vastgoed of een onderneming kunnen deel uitmaken van wat iemand wil doorgeven. En omdat families en omstandigheden door de jaren heen veranderen, is een eenmaal gemaakte afspraak geen eindpunt: die hoort regelmatig opnieuw bekeken te worden.