De oorlog in het Midden-Oosten drukt een stempel op de vooruitzichten van vrijwel alle Nederlandse sectoren. Waar 2026 aanvankelijk gold als een jaar van geleidelijk herstel, is dat beeld in enkele weken gekanteld. Dat blijkt uit de nieuwe Sectorprognoses van RaboResearch, waarin de gevolgen aan de hand van drie scenario’s per sector zijn doorgerekend.
De kern van het probleem is de Straat van Hormuz. De zeestraat, normaal goed voor een aanzienlijk deel van de wereldwijde olie- en gasdoorvoer, is deels of geheel gesloten. Tegelijkertijd is ook de Suezroute opnieuw problematisch. Het gevolg: fors opgelopen olie- en gasprijzen, langere levertijden en hogere transportkosten – effecten die doorwerken in de hele economie.
“Kleine wijzigingen in de duur of intensiteit van het conflict kunnen al snel leiden tot flinke schommelingen in de energieprijzen, verstoringen in de internationale logistiek en terughoudend investeringsgedrag”, zegt sectoreconoom Igor Dzambo van RaboResearch. “De effecten zijn voelbaar in alle sectoren, zij het in verschillende mate.”
Drie scenario’s, één conclusie
Omdat niemand kan voorspellen hoe het conflict zich ontwikkelt, werkte Rabobank drie scenario’s uit. In het basisscenario – een conflict van korte duur – komt de olieprijs uit op gemiddeld $86 per vat en de gasprijs op €52 per megawattuur. De inflatie loopt op naar 2,6% en de economische groei daalt licht naar 1,4%.
In het zwaarste scenario, waarbij cruciale productie-infrastructuur in Saudi-Arabië en Qatar wordt vernietigd, schiet de olieprijs naar $150, stijgt de gasprijs richting €125 per megawattuur en valt de groei terug tot 0,6% bij een inflatie van 4,4%. De benzineprijs komt in dat geval boven de €3 per liter en een nieuw energiecontract voor huishoudens loopt tijdelijk op tot ruim €400 per maand.
Gevolgen per sector
De industrie wordt het hardst geraakt. In het basisscenario groeit de sector nog met 1,6%, maar bij volledige escalatie zakt dat naar 0,6% – een verschil van bijna €2 miljard aan misgelopen toegevoegde waarde over twee jaar. Vooral energie-intensieve takken als chemie, basismetaal en bouwmaterialen staan onder druk.
De bouw, die juist aan een opleving dacht te beginnen dankzij een stuwmeer aan woningbouwprojecten, ziet de groei in het zwaarste scenario teruglopen naar vrijwel nul. De transportsector krijgt het eveneens zwaar: rederijen mijden de Straat van Hormuz, luchthavens in de Golfregio zijn tijdelijk beperkt toegankelijk en de invoering van de vrachtwagenheffing komt daar bovenop.
De groothandel loopt in twee jaar tijd ruim een half miljard euro aan toegevoegde waarde mis. De detailhandel voelt de gevolgen via de consumentenbestedingen: in het zwaarste scenario vreet de inflatie de loonstijging volledig op. De horeca, al geraakt door de btw-verhoging op logies van 9 naar 21 procent, krimpt in het ergste geval met 0,3%.
Een van de weinige lichtpunten is de zorgsector, die volgens RaboResearch de sterkst groeiende sector blijft dankzij vergrijzing en toenemende zorgvraag. De IT-sector blijft eveneens groeien door aanhoudende digitaliseringsdruk, al temperen arbeidsmarktkrapte en afnemende investeringsbereidheid het tempo.
“In alle scenario’s geldt: hoe langer het conflict duurt, hoe breder en dieper de economische gevolgen”, vat Dzambo samen.