Reorganisaties in de bankensector volgen elkaar in hoog tempo op. In Nederland kondigden de afgelopen maanden onder meer ASN Bank, ABN AMRO, De Nederlandsche Bank en Triodos al ingrijpende plannen aan. En dat is vermoedelijk nog maar het begin: volgens nieuwe ramingen van Morgan Stanley zullen Europese banken tot 2030 naar verwachting zo’n 200.000 banen schrappen – goed voor circa 10 procent van de totale werkgelegenheid in de sector.
De werkgelegenheid in de financiële sector staat in heel Europa onder druk nu instellingen volop inzetten op kunstmatige intelligentie, het sluiten van filialen en de digitalisering van kernprocessen. Vooral traditionele functies komen hierdoor in de knel.
Uit een analyse van Morgan Stanley van 35 banken blijkt dat de grootste banenreducties waarschijnlijk zullen plaatsvinden binnen de zogenoemde central services: backoffice- en middleofficefuncties, maar ook op afdelingen voor risicobeheer en compliance.
Tegelijkertijd staan banken onder groeiende druk om kosten te verlagen en rendementen te verbeteren. Volgens Morgan Stanley schrijft de sector tot wel 30% efficiëntiewinst toe aan de inzet van AI en digitalisering – ontwikkelingen die steeds vaker worden aangevoerd als aanleiding voor herstructureringen en als middel om de cost-income ratio te verlagen.
De prognose benadrukt hoe ingrijpend de verdere digitalisering en adoptie van AI het Europese banklandschap de komende jaren zullen veranderen. Vooral banken met een sterke focus op consumenten, en instellingen in landen als Frankrijk en Duitsland – waar de kostenstructuren relatief hoog blijven – zullen de gevolgen scherp voelen.
De versnelde focus op door AI gedreven efficiëntie confronteert Europese banken met een stevige afweging: tegemoetkomen aan de druk van beleggers om kosten te reduceren, of rekening houden met de maatschappelijke impact van grootschalige banenverlies.
Nu met name backoffice- en middleofficefuncties onder druk staan, rijst volgens Morgan Stanley de vraag of de sector in staat is te moderniseren in het gewenste tempo zonder de werkgelegenheid en stabiliteit verder te ondermijnen.
Bovendien werpt de omvang van de verwachte banenreductie vragen op over de operationele weerbaarheid van banken. Te diep snijden in risico-, compliance- en ondersteunende functies kan nieuwe kwetsbaarheden blootleggen – juist in een fase waarin de digitale transformatie versnelt.
De bank concludeert dan ook dat de centrale uitdaging voor de sector is om AI-gedreven efficiëntie te realiseren, zonder het verlies van kennis en vertrouwen waarop het Europese banksysteem is gebouwd.